Μια εξήγηση για το πανευρωπαϊκό κιτς της Γιουροβίζιον
Δημοσιεύθηκε από sofistis στο Πέμπτη, 22, Μαΐου, 2008
Τελικά πώς εξηγείται το γεγονός ότι δεν υπάρχει πάτος; Κάθε χρόνο τρίβουμε τα μάτια μας και λέμε πιάσαμε πάτο.. Δεν μπορεί να υπάρχει πάρα κάτω από αυτό που βλέπουμε και ακούμε και τον επόμενο χρόνο διαπιστώνουμε ότι και όμως υπάρχει!
Δηλαδή σταμάτησε η πρόοδος, δεν υπάρχει εξέλιξη; Ο πολιτισμός μας οδεύει διαρκώς προς τα κάτω; Μα αυτό δεν γίνεται! Εντάξει. Ας αφήσουμε τον Χέγκελ που θέλει την διαρκή πρόοδο της ιστορίας.. Ας αφήσουμε και τον Μαρξ που θάλεγε ότι αυτό είναι άκρως αντιδιαλεκτικό και ας δούμε τα πράγματα λίγο πιο σύγχρονα.. Η εξέλιξη δεν είναι μια ευθεία γραμμή. Έχει στροφές, ανηφόρες, κατηφόρες, διακοπές, βυθίσματα στο τέλμα, έχει πισωγυρίσματα και Μεσαίωνες. Ο Τ. Κουν λέει ότι ακόμα και αυτή η επιστημονική πρόοδος δεν αποτελεί μια συνέχεια της μιας θεωρίας-ανακάλυψης πάνω στην άλλη, αλλά συντελείται μέσα από τις επαναστάσεις των «παραδειγμάτων», των τρόπων δηλαδή που βλέπουμε και αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και τη ζωή..
Αλλά η Γιουροβίζιον; Γιατί αποτελεί μια διαρκή συσσώρευση του πανευρωπαϊκού καρακιτσαριού; Γιατί κάθε χρόνο το νέο κιτς προστίθεται στο προηγούμενο και στην παλιά αηδία προστίθεται μια πιο «μοντέρνα» αηδία σε μια ατέρμονη συνέχεια; Γιατί πρωτοστατούν ακόμα και οι πιο προοδευμένες χώρες της Ευρώπης όπως οι Σκανδιναβικές;
Φαίνεται λοιπόν ότι το απύθμενο αυτό κιτς δεν συνδέεται τόσο με τις κοινωνίες ή την συνολική πρόοδο μιας χώρας αλλά με τον καθαυτό «θεσμό» της Γιουροβίζιον που δομείται με τέτοιους όρους, ώστε να συγκεντρώνει ότι το χειρότερο έχει να επιδείξει κάθε κοινωνία και κάθε χώρα. Δομείται δηλαδή σχεδόν αποκλειστικά με όρους θεάματος και επομένως η συνεχής παρακμή της είναι ανάλογη με το βαθμό της κυριαρχίας του θεάματος. Όσο περισσότερο, χρόνο με το χρόνο, καταδικάζεται η ποιότητα και κυριαρχεί το θέαμα στο όνομα της πρωτιάς, τόσο περισσότερο παρακμάζει και ο περιβόητος αυτός θεσμός. Όπως για παράδειγμα στις τηλεοπτικές ειδήσεις. Όσο περισσότερο εξοβελίζεται η είδηση και το ρεπορτάζ και κυριαρχεί το θέαμα των παραθύρων, τόσο παρακμάζει και η ενημέρωση.. Όσο περισσότερο το «φαίνεσθαι» κυριαρχεί στην διαπροσωπική μας επικοινωνία, τόσο αυτό καθορίζει αναλόγως και τις σχέσεις μας με τους ανθρώπους..
Όσο λοιπόν περισσότερο αυτό το δήθεν «αθώο πανηγυράκι» της Γιουροβίζιον συγκεντρώνει ότι χειρότερο διαθέτει η Ευρώπη, όπως ευτέλεια, εθνικισμοί κλπ και ο ανταγωνισμός για την πρωτιά διεξάγεται με όρους θεάματος το οποίο τρέφεται με όλα αυτά, τότε η παρακμή θα είναι συνεχής όπως ακριβώς και στα διαβόητα ριάλιτι. Εφόσον κερδίζει αυτό που εντυπωσιάζει περισσότερο, κάποια στιγμή οι «καλλιτέχνες» θα τρώνε σκουλήκια στη σκηνή ή θα επιδίδονται σε διάφορα σαδομαζοχιστικά χρησιμοποιώντας αντί για μουσικές μουγκρητά.. Αλλά και τότε θα υπάρξει κάτι ακόμα πάρα κάτω το οποίο μάλιστα θα εκληφθεί και ως ακόμα πιο μοντέρνο.. Φυσικά για την πατρίδα ρε γαμώτο..
dim είπε
Σοφιστή, συμφωνώ πως η εμποροπανήγυρις της Eurovision είναι παρακμιακό φαινόμενο μη της δίνουμε όμως περισσότερη αξία από αυτήν που της αναλογεί. Αυτό που με εντυπωσιάζει πάντως είναι η ευκολία με την οποία τα σοβαρά κανάλια άφησαν την επομένη του “θριάμβου” της Καλομοίρας στην άκρη την ακρίβεια, το ορυκτέλαιο , τους λοιμούς και τους καταποντισμούς που πλήττουν τον πλανήτη για να πανηγυρίσουν την επιτυχία της Ελληνοαμερικάνας!!! Και καλά να πανηγύριζουν στο star που είναι εξειδικευμένοι στην αβάσταχτη εκλαφρότητα του είναι οι “σοβαροί” των καναλιών τι έπαθαν; Όχι δεν ανακάλυψαν ξαφνικά το μεγαλείο του θεσμού απλά θέλουν κι αυτή μερίδιο από την “επιτυχία”. Οι καλύτεροι όλων ήταν οι Ιρλανδοί που έβαλαν μια ψεύτικη γαλοπούλα να τραγουδήσει ,ήταν μια συμμετοχή αντάξια του επιπέδου του θεσμού.
the passenger είπε
εάν ζούσαμε σε μια χώρα που τα πράγματα θα έπαιρναν την πραγματική τους διάσταση, και η γιουροβίζιον θα ήταν ακριβώς αυτό που πρέπει: ένα καρναβάλι και τίποτα περισσότερο. αν και κάποιες φορές έχουν ξεπεταχτεί ευχάριστες εκπλήξεις από το θεσμό, εν τούτοις δεν παύει να είναι μια κατάσταση που συγκεντρώνει μονάχα την ερασιτεχνική κατηγορία της σύγχρονης μουσικής (κάτι σαν τα περιφερειακά πρωταθλήματα). για φανταστείτε πχ να έστελνε η Αγγλία τη μία χρονιά τους radiohead, την άλλη τον paul oakenfold κλπ. ή μήπως σας φαίνεται τυχαίο που η ισπανία στέλνει έναν τύπο επιπέδου βας βας βας ο παρασκευάς. το πραγματικό πρόβλημα είναι στο γεγονός πως σε περίπτωση που τα από σολάριουμ μαυρισμένα μπούτια της Καλομοίρας φέρουν πρωτιά θα αρχίσουμε να πανηγυρίζουμε λες και είμαστε ο επιούσιος λαός. o tempora o mores φίλε σοφιστή! για φαντάσου ο Βίκτωρ Ουγκό να ήταν αναγκασμένος να κόψει καμιά 500ρια σελίδες από τους Άθλιους επειδή ο εκδότης του θα του έλεγε πως το βιβλίο είναι αντιεμπορικό λόγω όγκου…..
linguafranca είπε
Εγώ απλώς θα θελα να πω ότι στη ζωή όλα χρειάζονται: και τα σοβαρά και τα μη σοβαρά και τα κιτς και τα ποιοτικά: μια φορά το χρόνο είναι και εξάλλου έχουμε πάντα την επιλογή να ΜΗΝ το δούμε. Προσωπικά, θεωρώ ότι πλάκα έχει όλο αυτό και πιστεύω ότι τα πιο επικίνδυνα για την κοινωνία μας δεν είναι όσα έχουν σαφή ταυτότητα, αλλά εκείνα που αυτοπροβάλλονται ως σοβαροφανή, ενώ στην ουσία είναι κενά και μουχλιασμένα. Συμφωνώ πάντως για την υπερβολή από μερικά κανάλια.
the passenger είπε
@linguafranca. Μαζί σου. έτσι πιστεύω κι εγώ. κιτς η γιουροβίζιον, αλλά κατά τη γνώμη μου κιτς και ο Σαββόπουλος (αλήθεια, αν η Καλομοίρα κερδίσει, θα βγει πάλι να αρχίσει τα χωσίματα όπως είχε κάνει με την Παπαρίζου; Και τελικά γιατί είπαμε είχε πεταχτεί η Καλομοίρα από την τούρτα του; Κάτι αριστεροαόριστα επειδή μου άρεσε και όταν μου αρέσει κάτι το κάνω και τέτοια είχε απαντήσει)
περιούσιος είπε
Θα μαζευτούμε το Σάββατο με φίλους και θα χαζέψουμε τη Γιουροβίζιον. Θα γελάσουμε με το κιτσαριό και τα τραγούδια, που θα ακούσουμε. Ίσως κάποιος από εμάς ψηφίσει αλλά αυτό είναι δικό του θέμα. Εντέλει, θα περάσουμε ένα βράδυ χωρίς προβληματισμούς, πράγμα, που ενίοτε χρειάζεται. Μόνο που στο τέλος θα συνειδητοποιήσουμε ότι τη συμμετοχή μας στο πανηγύρι αυτό την πληρώσαμε εμείς, ως με το ζόρι συνδρομητές της ΕΡΤ. Καλός ο χαβαλές μερικές φορές αλλά κοστίζει.
linguafranca είπε
@the passenger
Άγγιξες φλέβα με το Σαββόπουλο… Χωρίς να θέλω να υποτιμήσω την όποια προσφορά του, πολλές φορές έχω αισθανθεί άβολα με τις απόψεις του. Αν και αυτό με την Καλομοίρα δεν το θεωρώ υποχρεωτικά άσχημο, θεωρώ ότι το έκανε για το ντόρο που – ήξερε ότι – θα γινόταν. Εκείνη τη στιγμή, το μόνο αληθινό στη σκηνή μου φάνηκε η pop Καλομοίρα…
manos είπε
Η κατρακύλα έγκειται στο ότι έχουμε απενοχοποιήσει τη χυδαιότητα. Και έχουν τρυπήσει οι κάλτσες του οράματος.
Αν υπήρχε ένα αριστερό πολιτικό πολιτιστικό ρεύμα όπως αυτό της δεκαετίας του ‘60 θα σου ‘λεγα μετά αν θα ‘βγαινε ο Σαββόπουλος να το παίζει μια Μακρυγιάννης και μια Τσιτσιολίνα…
Γενικά, το καλλιτεχνικό στερέωμα το διαστέλλουν τα πρότυπα που επιβάλλουν οι πολυεθνικές. Οι αστέρες δεν έχουν κουκούτσι μυαλό. Και οι θεατές παραδέρνουν στο αχανές. Χωρίς πυξίδα.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ είπε
@ mano αναρωτιέμαι, αν δεν υπήρχε αριστερό κίνημα γενικότερα, δεν θα υπήρχε μουσική στην Ελλάδα;;;
Ο Χατζιδάκης, κύριος εκφραστής της μουσικής περιόδου που αναφέρεσαι είχε ερωτηθεί αν ήταν αριστερός ή ομοφυλόφιλος. Η απάντηση του… ότι δεν ήταν αριστερός. Ο Θεοδωράκης, κι αυτός εκφραστής της μουσικής περιόδου αυτής κι όπως ξέρουμε αριστερής ιδεολογίας, επηρεασμένος από δυτικά μουσικά πρότυπα και βυζαντινά στοιχεία ήταν. Ο μεγάλος Στέλιος Διονυσίου, ποτέ δεν πήρε θέση πολιτική. Τα τραγούδια του για την ξενιτιά μιλούσαν.
Σαφέστατα η ελληνική μουσική σκηνή ασχολιόταν κυρίως με τα προβλήματα της εργατικής και μικρό-αστικής τάξης, όπως τα ρεμπέτικα, αλλά να την εμφανίζουμε σαν κληρονομιά μιας αριστερής και μόνο ιδεολογίας με βρίσκει προσωπικά αντίθετο. Ακόμα και στις ΗΠΑ, την κατεξοχήν καπιταλιστική χώρα, την εποχή εκείνη, εμφανίστηκαν καλλιτέχνες που μέχρι και σήμερα επηρεάζουν και την ξένη αλλά και το ελληνικό μουσικό στερέωμα.
Ακόμα και σήμερα, μέσα στον οχετό της ελληνικής ποπ, την εποχή που επαναστάσεις έχουν εκλείψει, μπορεί και βρίσκει κανείς καλλιτέχνες που το έργο τους εμπνέει, χωρίς πολιτικούς χρωματισμούς ή κατευθύνσεις. Δική μας επιλογή είναι να διαλέξουμε τι θέλουμε να ακούσουμε πραγματικά και με τι θέλουμε να περάσουμε απλά την ώρα μας.
manos είπε
Ο γίγαντας Θεοδωράκης ήταν ένα πολιτικό ή πολιτιστικό φαινόμενο; Ο Λοΐζος τι ήταν; Ο Ξυλούρης; Ο παλιός Σαββόπουλος; Να σου πω, άνθρωποι που βαπτίστηκαν στην τέχνη σε καιρούς που η ομορφιά κυλούσε στους δρόμους. Σε καιρούς υψηλού φρονήματος. Η αριστερά δίδαξε ήθος και αξιοπρέπεια, επηρέασε τη σκέψη των καλλιτεχνών. Ο Χατζιδάκις δεν έκανε υψηλή τέχνη, κατά τη γνώμη μου. Υπηρέτησε όμως το ωραίο.
Αλλά εγώ μίλησα για ένα κοινωνικοπολιτιστικό ρεύμα με απαιτήσεις. Ο κόσμος σήμερα πάει σωρηδόν από την Καλομοίρα στην Κάιλι και από κει στο -δυσεύρετο- καλό τραγούδι. Οπου να ‘ναι. Εχουμε γίνει πιο ελαφρολαϊκοί, πιο ανεκτικοί, πιο αμόρφωτοι.
sofistis είπε
Η τέχνη δεν ταυτίζεται με την ιδεολογία αδέλφια.. Υπάρχει κακή τέχνη “αριστερού” και καλή τέχνη “δεξιού” και αντιστρόφως.. Συνολική αποτίμηση για το προς τα που γέρνει η πλάστιγγα δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρξει.. Μη μπερδεύουμε το γεγονός ότι όντως η αριστερά συνέβαλε καθοριστικά στην ελευθερία της τέχνης.. Αλλο όμως το αγωνίζομαι για την ελευθερία της τέχνης και άλλο το είμαι καλλιτέχνης..
John είπε
Μια μικρλη παρατήρηση:
Το κιτς σημαίνει κακόγουστο, αν δεν κάνω λάθος, ΕΠομένως είναι όλα θέμα γούστου. Το γούστο είναι κάτι καθαρα υποκειμενικό και δεν νομίζω ότι το γούστο του καθενός θα πρέπει να υπόκειται στην κρίση κανενός, διαφορετικά αρχίζει κανείς να περπατάει σε μονοπάτια ρατσισμου.
Επίσης θα βοηθούσε αν την Eurovision την βλέπατε ως διαγωνισμό,παιχνίδι, αγώνα και όχι απαραίτητα ως ενα πολιτιστικό γεγονός. Άλωστε ως τέτοιο προβάλλεται (song contest). ΕΠομένως ο καθένας θέλει να κερδίσει η ομάδα του, όπως θέλει να πάρει το Euro και το χαίρεται ακόμη και τη στιγμή που δεν το αξίζει
manos είπε
@ sofistis
Συμφωνώ για τη σχέση τέχνης και ιδεολογίας. Αλλά το αντιδραστικό έργο τέχνης δεν είναι και ωραίο. (Αλλο πράγμα η συνείδηση του καλλιτέχνη.)
@ john
Υπάρχει αντικειμενικά το ωραίο, πέρα από το τι θεωρούμε εμείς ή τι επιλέγουμε να δούμε. Μη φοβάσαι κανείς δεν θέλει μια αστυνομία τέχνης.
VK είπε
Αγαπητέ Σοφιστή, ξέρεις κάτι; Νομίζω ότι κάποιος στα σχόλια το ανέφερε. Το θέμα είναι να ξέρει κανείς πως να αντιμετωπίζει τις διάφορες καταστάσεις και να δίνει σε κάθε πράγμα την αξία που του πρέπει.
Μιλάω σαν ένας άνθρωπος που παρακολουθεί τη Eurovision από τη δεκαετία του 90. Αρχικά μάλιστα με μεγάλο ενθουσιασμό. Η Eurovision δεν ξέρω αν είναι ένα πανυγήρι ή ένα φεστιβάλ ή μια βλακεία και μίση. Στη τελική ποτέ δεν μου άρεσε να κολλάω στα σημασιολογικά ζητήματα ενός πράγματος. Η Eurovision, λοιπόν, είναι ένας διαγωνισμός ο οποίος ιντριγκάρει υποτυπωδώς το εθνικό αίσθημα και σε κάνει να περνάς ήρεμα και αβίαστα 2 ωρές από τη ζωή σου. Αν περιορίσεις, λοιπόν, τη Eurovision σε αυτές τις λίγες ώρες που θα την δεις οικοιοθελώς τότε δεν χάθηκε και ο κόσμος και ούτε θα πάθεις ανεπανόρθωτες βλάβες. Να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους! Το πρόβλημα αρχίζει όταν ασχολείσαι συστηματικά μαζί της λίγους μήνες πριν και λίγους μήνες μετά.
Τέλος, να σημειώσω κάτι που με τρελαίνει. Έχει απίστευτο γέλιο πως από συζητήσεις για την Καλομοίρα και τη Eurovision φτάνουμε να συζητάμε για τον Χατζιδάκη, τον Θεοδωράκη και τον Ξυλούρη. Αν μη τι άλλο πιστεύω ότι είναι θέμα ωριμότητας να ξέρουμε κάθε φορά εκ των προτέρων που μπορεί να φτάσει ένας διάλογος. Γιατί αν δεν το κουλαντρίσουμε από πριν, δεν μας φταίει η Eurovision και η Καλομοίρα για το τέλμα στο οποίο έχουμε φτάσει…!!!!
impressedguy είπε
Όταν κρίνουμε κάτι καλό είναι να το γνωρίζουμε πολύ καλά.
Η Eurovision είναι απλή διασκέδαση. Όποιος το ζησει μάλιστα από κοντά θα δει ότι φέρνει κοντά τους ανθρώπους από όλη την Ευρώπη. Είναι το ίδιο καλή με ένα ποδοσφαιρικό αγώνα. Μόνο που εδώ οι διαγωνιζόμενοι αποκλείεται να είναι ντοπέ, ενώ οι θεατές ποτέ δεν έχουν παίξει.. ξύλο.
Όλοι οι κουλτουριάριδες μπορούν το Σάββατο το βράδυ να κλείσουν τη τηλεόραση, να βάλουν τα παπουτσάκια τους και να κατέβουν Ψυρρή να ακούσουν ποιοτική μουσική. Αφηστε εμάς τους υπόλοιπους στο ευτελές και το ανούσιο.
Δυστυχώς όμως εμείς του ευτελούς είμαστε αυτοί που φωνάζουμε και διεκδικούμε τη ζωή, τη στιγμή που οι κουλτουριάρηδες, που βγάζουν σύφιλη με Γιουροβίζιον και ό,τι παρόμοιο, κάθονται σπιτάκι τους, αγναντεύοντας το Λυκαβυτό και κανονίζουν λινκ με κανάλια για να δηλώσουν πόσο πολύ έξυπνοι και μορφωμένοι είναι.
Θοδωρος. είπε
Να προκαλεσω παλι εγω λιγο, ετσι για να σας κραταω σε εγρηγορση;
Οταν λετε αριστερος, τι ακριβως εννοειται, αριστερος στο φρονημα, η στην τσεπη;
Γιατι η πειρα λεει, οτι πολλοι απ αυτους που τους εχετε θεοποιησει, ειναι δραχμοφονιαδες του κερατα.
Αλλα ΑΡΙΣΤΕΡΟΙΟΙ! Πανω απ ολα!
Κλαζομένιος είπε
Τον λόγο για τον οποίο απείχε η Αυστρία από την Γιουροβύ(θι)ζον τόν διαβάσατε, τόν μελετήσατε, τόν σκεφτήκατε;;;
Πάς έχων κέφια ας απευθυνθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να απαγορεύσει αυτό το σεξογαργάλισμα, όπου διαγωνίζονται ΧΩΡΕΣ (έθνη, περίπου…) και όχι ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ.
Καλό κουράγιο.