Αγοράστε φίλους στο Facebook (2)

Υποστήριξα στο προηγούμενο πόστ, ότι το Facebook έχει πλέον αναδειχτεί σε ένα καταφύγιο επικοινωνίας όπου προστρέχουμε όλοι, ευτυχείς και δυστυχείς, δυνατοί και αδύνατοι, έχοντες και μη έχοντες και όχι μόνο.. Όπως είναι φυσικό έχουν ξεβραστεί σαν να φύσηξε ο νοτιάς και όλα τα σκουπίδια της θάλασσας, παντός είδους άρρωστοι και ψώνια ολκής, νάρκισσοι και κομπλεξικοί βαριάς μορφής, εκκολαπτόμενες σταρλετίτσες και λεηλατημένες κόμισες, ατίθασα βυζιά και υποσχόμενοι γλουτοί, δυνατά μπράτσα και άφθονοι κοιλιακοί.. Όλοι και όλα, οτιδήποτε διαθέτει η αγορά της ζωής, παρουσιάζονται σε μία τεράστια πασαρέλα διεκδικώντας στον εικονικό χώρο την θέση που δεν τους δίνει ο πραγματικός.. Ανθρώπινο, πολύ ανθρώπινο και θεμιτό φυσικά..

Δεν θα επαναλάβω τα γνωστά και τετριμμένα ότι όντως η συνετή χρήση του FΒ διευκολύνει την επικοινωνία, ότι μπορεί ακόμα να “κοινωνικοποιεί”, να δημιουργεί ενδιαφέρουσες ομάδες και  συλλογικότητες, να προβάλει προσωπικές και κοινωνικές δραστηριότητες, κλπ.. Όμως, κανένα «μέσο» επικοινωνίας δεν εξαρτάται μόνο από τη χρήση του και η ρήση του Μακ Λιούαν ότι «το μέσον είναι το μήνυμα» είναι πάντα επίκαιρη. Το «μέσο» δεν είναι ..μαχαίρι, όπως λένε οι αδαείς «επαΐοντες», με το οποίο, αναλόγως τη χρήση του, μπορείς να κόψεις το ψωμί σου αλλά και να σκοτώσεις.. Κάθε «μέσο» έχει τους δικούς του ιδιαίτερους όρους δομής και λειτουργίας, τους  οποίους και επιβάλει υπαγορεύοντας τη χρήση του και τη σχέση του με τον χρήστη.

Στην επικοινωνία υπάρχει πάντα μια διαρκής μάχη μεταξύ του «μέσου» και του χρήστη για την επικράτηση των όρων της κάθε πλευράς. Η συνετή χρήση λοιπόν αναφέρεται στο βαθμό που ο χρήστης διατηρεί ο ίδιος τον έλεγχο της επικοινωνίας και όχι το μέσον. Για παράδειγμα, να χρησιμοποιεί το FB  όσο είναι απαραίτητο για να διευκολύνει τις σχέσεις του, τις φιλίες του, τις γνωριμίες του, την επαφή του με το «άλλο», χωρίς όμως να ξημεροβραδιάζεται κολλημένος και χαμένος μέσα σε αυτό υποκαθιστώντας την ψυχαγωγία του, τις κοινωνικές και προσωπικές του σχέσεις με εικονικές. Τότε και το FΒ γίνεται πραγματικά ολέθριο. Αντί να φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά, όπως διατείνεται, τους αποξενώνει, τους απομακρύνει ίσως και οριστικά χωρίς οι ίδιοι να ευθύνονται, τουλάχιστον όσο νομίζουν..

Γιατί δημιουργεί κοινωνική απομόνωση και μοναξιά. Απορροφά πολύτιμο χρόνο και ενέργεια απ τη ζωή των «φίλων», τους απομονώνει από την πραγματικότητα, υποκαθιστά τις πραγματικές τους σχέσεις με εικονικές και τους καθηλώνει εξαρτημένους σαν ηλεκτρονικά πρεζόνια και αλκοολικούς μπροστά σε μια οθόνη. Η ζωή εγκλωβίζεται στις διαστάσεις μιας οθόνης, όλος ο κόσμος συρρικνώνεται σε μια οθόνη. Το αποτέλεσμα είναι να επιδεινώνεται μια ήδη δυσάρεστη ψυχοπαθολογία και  η θλίψη και η μοναξιά να μεγεθύνονται ακόμα περισσότερο..

Ρευστοποιεί τις ατομικές ταυτότητες και διογκώνει τις ανασφάλειες. Τα πρόσωπα, αποϋλοποιούνται και αποπροσωποποιούνται εφόσον ο καθένας μπορεί να υποδυθεί τον οποιονδήποτε και το οτιδήποτε. Η «κοινωνική δικτύωση» γίνεται μια ακόμα συλλογική αυταπάτη του εικονικού κόσμου, ένα αίτημα που θα διατυπώνεται αενάως, χωρίς ποτέ να ικανοποιείται ουσιαστικά. Εν τω μεταξύ αν η διαπροσωπική επικοινωνία στον εικονικό χώρο δεν θεμελιωθεί κάποια στιγμή στον πραγματικό, αργά ή γρήγορα, είτε θα εξατμιστεί αδιάφορη και εξαντλημένη, είτε θα αφήσει μικρά ή μεγάλα πληγώματα.. Η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια για το «άλλο» διογκώνονται απίστευτα σε σχέση με τον πραγματικό χώρο.. Το άγνωστο, η ανεπάρκεια των εκφραστικών μέσω, οι λέξεις, τα χαχαχα, τα τεχνητά προσωπάκια, τα παιχνίδια, τα τραγούδια και οι ρήσεις μεγάλων ανδρών, αδυνατούν να θεμελιώσουν τις βεβαιότητες στις οποίες χρειάζεται να στηρίζεται κάθε άνθρωπος, να ικανοποιήσουν και προπαντός να διατηρήσουν τη ποθούμενη ουσιαστική επικοινωνία. Η ανάγκη για ανθρώπινη επαφή δεν καλύπτεται, τουλάχιστον από ένα διάστημα και μετά, αν δεν θεμελιωθεί στον πραγματικό χώρο, αν δεν περάσει στην ζωντανή επαφή, στη ζωντανή γλώσσα του σώματος και προπαντός στο ζωντανό κοίταγμα των ματιών που υποκαθιστά κάθε λέξη και πρόθεση, κάθε διάθεση και επιθυμία, κάθε καημό και στεναγμό.. Έτσι η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια για τις διαθέσεις και τα συναισθήματα του άλλου, επιδεινώνονται δραματικά και κτυπούν την πόρτα με το παραμικρό και απίστευτα έντονα δημιουργώντας τη μια παρεξήγηση πίσω από την άλλη. Ενισχύεται ακόμα και η επιθετικότητα -και αντίστοιχα η παθητικότητα.. Και φυσικά όσο πιο διογκωμένο είναι το «εγώ» που κρύβει πίσω της η ανασφάλεια του καθενός τόσο και πιο δυνατές είναι οι συγκρούσεις, τα «πάθη» και τα «μίση» στον εικονικό χώρο που συνήθως οδηγούν στην οριστική και ανυποχώρητη ρήξη ακόμα και της πιο μεγάλης και δυνατής «φιλίας» που όμως στην πραγματικότητα δεν υπήρξε ποτέ..

Η συνέχεια στο επόμενο..