Αλήθεια τι νόημα έχει να γονατίζουμε και να σερνόμαστε για να εξευμενίσουμε τις .. «αγορές»; Να κυνηγάμε το «επίδομα» και τις «αποδείξεις» που εκπίπτουν από την εφορία και που στην πραγματικότητα αποδεικνύουν την έκπτωση της ίδιας μας της ύπαρξης; Ο Κώστας Αξελός ίσως έλεγε ότι όλα αυτά μπορεί να μην έχουν νόημα, να μην είναι ούτε και παράλογα αλλά να ξετυλίγονται σαν ένα πλανητικό παιχνίδι όπου ο άνθρωπος δεν είναι μόνο ο μεγάλος παίχτης και συμπαίκτης του παιχνιδιού του κόσμου, αλλά είναι και ο μεγάλος «εμπαιζόμενος»..

Στη μνήμη του Κ. Αξελού, που κηδεύεται αύριο στο Παρίσι, παραθέτω μια σύντομη περιγραφή της σκέψης του με τα ίδια του τα λόγια επικεντρώνοντας σε δύο θεμελιώδεις έννοιες του στοχασμού του στην «πλανητική σκέψη» και στο «παιχνίδι του κόσμου». Ο Αξελός επεξεργάστηκε αυτές τις δύο έννοιες  σε τρεις τριλογίες: «Το ξετύλιγμα της Περιπλάνησης» (1961-1964), «Το ξετύλιγμα του παιχνιδιού» (1969-1977), «Το ξετύλιγμα μιας αναζήτησης» (1969-1979).

«Από τον προφιλόσοφο Ηράκλειτο ως την ολοκλήρωση της φιλοσοφίας και τη διαπίστωση του τέλους της ιστορίας στον Χέγκελ, μέσα από τον στοχαστή Μαρξ, τους Χέλντερλιν, Ρεμπό, τελευταίους ποιητές, τον Νίτσε, κριτικό και εξάγγελο, τον αναλυτή Φρόιντ και τον Χάιντεγκερ, ο οποίος δεν παύει να είναι ένας αινιγματικός στοχαστής που στοχάζεται το αίνιγμα, έχω ακολουθήσει μια κεντρική σκέψη που μου επιβαλλόταν, προσπαθώντας να κάνω την ιδέα της αλήθειας να βγει από τους αρμούς της και να θεωρήσω τον κόσμο σαν να μην είναι ούτε με νόημα ούτε παράλογος, αλλά όπως ξετυλίγεται σαν παιχνίδι που περιέχει και που συντρίβει τη συνδυαστική όλων των παιχνιδιών».

«Πλανητική σκέψη εννοώ μια σκέψη που παίρνει τη σκυτάλη από την ευρωπαϊκή και σύγχρονη σκέψη και που απλώνεται σε όλη την υδρόγειο σφαίρα, δηλαδή στον πλανήτη Γη. Η πλανητική σκέψη, κι αυτός είναι ο νεωτερισμός της, δεν είναι πλέον μια σκέψη της αλήθειας αλλά μια σκέψη της περιπλάνησης. Καθώς, ελληνικά, πλανήτης σημαίνει πλάνης αστήρ, η μοίρα του δικού μας περιπλανώμενου άστρου είναι να ριχτούμε σε ένα δρόμο όπου όλες οι αλήθειες εμφανίζονται ως θριαμβικές μορφές της περιπλάνησης»

«Ως τώρα ο κόσμος υπαγόταν πάντοτε σε ένα Απόλυτο, τη Φύση, τον Θεό, τον Ανθρωπο (τη θέληση και τη σκέψη του). Τα τρία αυτά απόλυτα είναι ήδη νεκρά ή έχουν περάσει στη φάση του τέλους τους. Στη θέση τους έχουμε να αντιμετωπίσουμε τον ίδιο τον κόσμο, που είναι το σύνολο των συνόλων των παιχνιδιών που μας φανερώνονται και με τα οποία παίζουμε. Ο άνθρωπος είναι ο μεγάλος συμπαίκτης του παιχνιδιού του κόσμου, αλλά ο άνθρωπος δεν είναι μόνο παίκτης, είναι επίσης ο «εμπαιζόμενος», το άθυρμα».

Και σήμερα, που βιώνουμε το καθεστώς της δικτατορίας της αγοράς σε πλήρη ανάπτυξη, μια παρότρυνση που είναι τόσο επίκαιρη όσο ποτέ άλλοτε:

«Να προσπαθήσουμε να στεκόμαστε και να κρατιόμαστε όσο γίνεται πιο όρθιοι, σε μια στάση στοχαστικής εγρήγορσης, ακόμη και ιδίως όταν όλα ισοπεδώνονται, έρπουν και μηδενίζονται». «Να μην ξεχνάμε πως η φύση, δυνατότερη από τον άνθρωπο, την επιστήμη και την τεχνική, απεριόριστη αλλά όχι αναγκαστικά άπειρη, έχει τα όρια της ανοχής και της αντοχής». «Να αφομοιώσουμε την πορεία της παγκόσμιας ιστορίας, όπου όλες οι ιδεολογίες χρεοκόπησαν, όσο κι αν εν μέρει πέτυχαν, και να αντιτάξουμε στον δεσπόζοντα πολιτικαντιδισμό μια πιο νηφάλια ένταξη και αντίσταση που να μη στηρίζεται στην απάτη και στην εξαπάτηση, στην κερδοσκοπία και στην εκμετάλλευση».

Επίσης: Μια σπάνια συνέντευξη του Αξελού που έδωσε στον ποιητή και δημοσιογράφο Γιώργο Δουατζή μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ

Advertisements