Στις γιορτές συνήθως μελαγχολούμε περισσότερο.. Ίσως αυτή και μόνο η προσπάθεια να περάσουμε καλύτερα, η πίεση να είμαστε με το ζόρι χαρούμενοι, η πίκρα πολλές φορές μπροστά στην επιτηδευμένη χαρά των άλλων, η μοναξιά της κοινωνικής συναναστροφής, η αγωνιώδης αναζήτηση μια στιγμής ευτυχίας, ίσως όλα αυτά μας κάνουν πιο δυστυχισμένους..

Διάγουμε μια εποχή ρευστότητας και αστάθειας των πάντων όπου η μόνη βεβαιότητα είναι η αβεβαιότητα και η αναζήτηση της ευτυχίας αποτελεί και η ίδια μια υπόθεση μεγάλου ρίσκου.. Πολύ περισσότερο σήμερα που στην κοινωνία μας έχουν έρθει τα πάνω κάτω και οι ζωές μας, αν δεν έχουν αναποδογυρίσει και αυτές, προσπαθούν να ισορροπήσουν σαν σχοινοβάτες σε αόρατα σχοινιά..

Παρόλα αυτά το όνειρο μια ευτυχισμένης στιγμής παλεύει με την γενική κατάθλιψη.. Εξακολουθούμε να ξεφυλλίζουμε τα περιοδικά, να ψάχνουμε για ένα δωράκι, να αντιγράφουμε συνταγές «επιτυχίας», να συνάπτουμε κοινωνικές συμβάσεις, να κάνουμε υποχωρήσεις, υποτιμήσεις και εκπτώσεις αρχών και αξιών, να εκθέτουμε τα συναισθήματα μας βορά σε αδηφάγους εγωισμούς, ακόμα και να προσφέρουμε τους εαυτούς μας τολμώντας να ερωτευτούμε..

Για τον Αριστοτέλη το κρίσιμο για την ευτυχία (ευδαιμονία) είναι η πόλης-κράτος και η γνώση ενώ το μέσον για την ευδαιμονία η «μεσότης».. παν μέτρον άριστον.. Για τον Πλάτωνα η προσέγγιση του «αγαθού». Για τους Στωικούς η απάθεια της στιγμής (η απουσία παθών), για τον Επίκουρο η καταστασιακή ηδονή της ηρεμίας και η αταραξία και τέλος για τον ..Πάγκαλο το μνημόνιο..(!) Αν ανατρέξουμε στη νεώτερη φιλοσοφία έχουμε να πούμε τόσα πολλά, αλλά και πάλι θα επιστρέψουμε στους σοφιστές για τους οποίους η ευτυχία ήταν και αυτή σχετική..

Η ζωή προχωρά ανάμεσα από τις αντιθέσεις της αγνοώντας τον ορισμό της ευτυχίας ακόμα και αν η ευτυχία της κάνει καλό ή κακό.. Ενώ για παράδειγμα προσπαθούμε να εκριζώσουμε από μέσα μας την βαθειά μελαγχολία, ουδόλως μας ενδιαφέρει φυσικά το γεγονός ότι ο μελαγχολικός και απομονωμένος άνθρωπος των ..σπηλαίων, που έμενε πίσω και συλλογιζόταν, ενώ οι άλλοι κυνηγούσαν ευτυχισμένοι την τροφή, ήταν εκείνος που συνέβαλλε στην εξέλιξη του πολιτισμού.. Αγνοούμε επίσης το γεγονός ότι οι διαρκώς ευτυχισμένοι παραμένουν προσκολλημένοι και στάσιμοι στα ίδια και στα ίδια, χάνοντας έτσι την ικανότητα προσαρμογής σε νέες καταστάσεις, επομένως την ικανότητα της ανανέωσης και εξέλιξης, εν ολίγοις μετατρέπονται σε χαζοχαρούμενους.. Γιατί, πότε αποφασίζουμε να δράσουμε στη ζωή; Όταν για παράδειγμα μας στενεύουν τα παπούτσια και αποφασίζουμε να τα διορθώσουμε ή να τα πετάξουμε, δηλαδή μόνο όταν μας συμβαίνει κάτι που μας κάνει να νιώθουμε άσχημα όπως θλίψη, θυμός, κλπ.. Φανταστείτε ένα άτομο που διαρκώς σκέφτεται θετικά, σύμφωνα με αυτήν την ηλίθια αμερικανιά του think positive.. Το χαζοχαρούμενο αυτό άτομο αποτελεί εμπόδιο για την εξέλιξη της παγκόσμιας σκέψης και του πολιτισμού..

Εκείνο που πρέπει να τονιστεί με έμφαση είναι ότι η ευτυχία δεν είναι κάτι το στιγμιαίο όπως το συναίσθημα (χαρά, θυμός κλπ.) Είναι μια κατάσταση, αλλά: (και εδώ είναι όλο το ζουμί..) Διαρκής κατάσταση ευτυχίας, τουλάχιστον για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν μπορεί ποτέ να υπάρξει και ματαίως την επιδιώκουμε. Και αυτό για τους εξής βασικούς λόγους:

Το επίπεδο ικανοποίησης μας εξαρτάται από τις εμπειρίες μας. Αν τα πράγματα επιδεινώνονται σχετικά με τις προηγούμενες εμπειρίες μας, τότε τα αξιολογούμε ως αρνητικά ενώ αν βελτιώνονται τα αξιολογούμε ως θετικά. Αν παραμένουν τα ίδια λέμε ότι είναι απλώς φυσιολογικά. Αν για παράδειγμα είσαι συνηθισμένος να είσαι πάντα πρώτος, όταν έρχεσαι δεύτερος δυστυχείς.. Αν είσαι συνηθισμένη να είσαι ωραία ή και η ομορφότερη αλλά δεν το επιβεβαιώνεις καθημερινά, τότε βασανίζεσαι στη μόνιμη ανασφάλεια.. Όταν προκειμένου να νιώσεις ευτυχισμένος ζεις με τον πήχη ανά χείρας μετρώντας και συγκρίνοντας διαρκώς, δυστυχείς περισσότερο..

Ύστερα είναι και ο χρόνος που περνάει και ποτέ δεν σταματάει.. Και ναι μεν ο χρόνος θεραπεύει όλες τις πληγές αλλά κάνει και την ευτυχία παροδική.. Για παράδειγμα οι νικητές του πρώτου λαχνού. Το περιοδικό  Scientific American δημοσίευσε μια έρευνα σύμφωνα με την οποία ένα ή δύο χρόνια μετά, αυτοί που κέρδισαν τον πρώτο λαχνό, δεν ένιωθαν πιο ευτυχισμένοι από πριν..

Η ευτυχία είναι όπως η φτώχεια που είναι και αυτή ένα σχετικό μέγεθος. Ο πλούσιος της Εκάλης νιώθει φτωχός μπροστά στον πλούσιο του Μπέβερλι Χίλς.. Η ευτυχία λοιπόν βρίσκεται πάντα σε άμεση συνάρτηση με την ευτυχία των γύρω μας. Θέλουμε δεν θέλουμε, βρισκόμαστε διαρκώς σε μια διαδικασία ανελέητης σύγκρισης. Όταν συγκρίνουμε τον εαυτόν μας με ομορφότερους, πλουσιότερους και συνήθως με αυτούς τους γνωστούς τηλεοπτικούς «πετυχημένους» (το προσπερνώ για να μην ξεράσω) τότε βυθιζόμαστε στην αποχαύνωση ενός ονείρου που δεν έρχεται ποτέ.. Αντιθέτως, αν συγκρινόμαστε με άτομα που βρίσκονται σε χειρότερη κατάσταση από εμάς βγαίνουμε ικανοποιημένοι.. Υπάρχουν και χειρότερα λέμε συνήθως..

Όλα αυτά απηχούν και στις πιο σοβαρές προσωπικές μας καταστάσεις όπως η οικογένεια, ο γάμος, κλπ. Όπως λοιπόν δεν είναι δυνατόν να ζούμε σε μια κατάσταση διαρκούς ευτυχίας, έτσι δεν είναι δυνατόν να ζούμε και σε μια κατάσταση διαρκούς δυστυχίας. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να παίρνουμε αποφάσεις «εν θερμώ». Έτσι και αλλιώς δεν υπάρχει ευτυχία αν δεν έχεις τον έλεγχο πραγμάτων και καταστάσεων. Αν δεν νιώθεις ότι κατέχεις τις απαραίτητες στρατηγικές και δυνατότητες για να αντιμετωπίζεις τις αλλαγές της ζωής. Όταν χάνεις τον έλεγχο, χάνεις και κάθε κίνητρο για δράση και ζωή μαζί και κάθε γνώση για να ανακαλύψεις καινούργιους τρόπους ώστε να λύσεις προβλήματα και να ζήσεις καλύτερα..

Στην αμερικανική διακήρυξη του 1776 η επιδίωξη της ευτυχίας θεωρείται μέγιστο ανθρώπινο δικαίωμα. Σήμερα, η κουλτούρα της αγοράς έχει συνδέσει αναπόσπαστα την επιδίωξη της ευτυχίας με την κατάκτηση της «επιτυχίας» μέσα σε μια κοινωνία άκρατου ατομικισμού και βάρβαρου ανταγωνισμού που υποβαθμίζει την ανάγκη της αλληλεγγύης και της ευθύνης για τον άλλον. Η ευτυχία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ικανοποίηση των ατομικιστικών και εγωιστικών μας συμφερόντων και αναγκών, ενώ αντιθέτως σε μια κοινωνία μη ατομικιστική και περισσότερο συλλογική, η ευτυχία θα μπορούσε να προκύψει και μέσα από την ευθύνη και τη μέριμνα για τον άλλον..

Βεβαίως δεν φταίει για όλα το σύστημα και η κακούργα κοινωνία. Η ευτυχία εξαρτάται και από τον τρόπο που και εμείς την αντιλαμβανόμαστε ως άτομα. Θα έλεγα λοιπόν ότι τελικά η ευτυχία μας εξαρτάται από τους τρόπους που ο καθένας μας καταξιώνει και επιβεβαιώνει την ύπαρξη του.. Σκεφτείτε πόσο θλιβερό είναι το θέαμα ατόμων που προσπαθώντας να επιβεβαιώσουν την ύπαρξη τους, δεν αντιλαμβάνονται ότι έχουν ξεπεράσει κάθε όριο γελοιότητας. Η τηλεόραση μας δίνει καθημερινά άφθονα τέτοια παραδείγματα από το κοινώς «ψώνιο» έως την ανθρώπινη ψυχοπαθολογία βαριάς μορφής.. Αυτοί λοιπόν οι τρόποι που επιβεβαιώνουμε την ύπαρξη μας και μας φέρνουν την ευτυχία ή την δυστυχία είναι και δική μας επιλογή και όχι μόνο της κοινωνίας.. Πες μου με τι επιβεβαιώνεσαι, τι σε καταξιώνει, για να σου πω και με τι ευτυχείς αλλά και πόσο δυστυχισμένος είσαι.. Να σου πω επίσης αν θα περάσεις καλά τις γιορτές.. Άντε βρε .. δυστυχείς ευτυχισμένοι, καλές γιορτές και χρόνια πολλά!

ΣΗΜ: Για την ευτυχία με ημερομηνία λήξης κλίκ ΕΔΩ

Advertisements