Category: ΣΚΕΨΕΙΣ-ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ


Στάθης Τσαγκαρουσίανος ο Ιαβέρης των ανώνυμων μπλογκερς

Ζούσε μια φορά και έναν καιρό και ένας σοφός και ικανός δημοσιογράφος καθόλα επώνυμος ο κος Στάθης Τσαγκαρουςιάνος ο οποίος διακρίνονταν για την απαράμιλλη πέννα του, αλλά και την απαράμιλλη κακία και εμπάθεια του για κάθε  ανώνυμο μπλόγκερ. Ο καθόλα επώνυμος κος Τσαγκαρουσίανος , ως άλλος Κουτσόγιωργας, εξαπέλυε οχετούς από την LIFO εναντίον των ανώνυμων μπλόγκερς ότι ουδείς δικαιούται δια να ομιλεί ανωνύμως, διότι πίσω από την ανωνυμία κρύβει την δειλία και την κακοήθεια του.. Ξεχνούσε ο καθόλα επώνυμος κος Τσαγκαρουσιάνος ότι το ήθος και η εντιμότητα στην ανωνυμία φαίνονται. Αν κάποιος αναγκάζεται περισσότερο να υποκρίνεται για να προστατέψει το όνομα του αυτός είναι ο επώνυμος και όχι ο ανώνυμος..

Την ίδια σκληρή και ανελέητη εποχή ζούσε ζούσε και ένας μπλόγκερ με το ψευδώνυμο Σοφιστής. Ήταν ένας απλός άνθρωπος που έγραφε και δημοσιοποιούσε την άποψη του όπως έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση να το κάνει κάθε καλός και ενεργός πολίτης. Θεωρούσε ότι η άποψη του πολίτη είναι η καθημερινή ψήφος του. Όπως ο πολίτης δεν προσέρχεται στην κάλπη και δεν ψηφίζει επώνυμα, έτσι και δικαιούται να λέει την άποψη του ανώνυμα, αν το επιθυμεί, για οτιδήποτε και οποιονδήποτε σχετίζεται με τη ζωή του, τον τόπο του και τον πλανήτη του. Τον μπλόγκερ αυτόν δεν το ενδιέφερε το πραγματικό του όνομα, δεν έγραφε για την καταξίωση και επιτυχία του ονόματος του, αλλά δραπετεύοντας από τις αναγκαίες κοινωνικές και συμβατικές δεσμεύσεις του κάθε ονόματος, έγραφε για την άποψη, απλώς και μόνο για να εκφράσει ελεύθερα την άποψη του..

Μια φορά λοιπόν ο μπλόγκερ Σοφιστής είδε έναν εφιάλτη τον οποίο και αφιερώνει στον κο Τσαγκαρουσιάνο..

Είχε, λέει, βρεθεί σε μια παράξενη κοινωνία. Τα πάντα, άνθρωποι, ζώα και πράγματα είχαν το όνομα τους καρφιτσωμένο στο πέτο τους σαν μέλη συνεδρίου διεθνούς οργανισμού.. Ολοι οι bloggers έγραφαν με το πραγματικό τους όνομα. Πάνος Καραπάνος, Σοφιστής.. Στα λεωφορεία και στο μετρό οι επιβάτες είχαν κρεμασμένο στο πέτο τους ένα ταμπελάκι με το όνομα τους. Κώστας Βασιλείου εργάτης. Ελένη Αργυρίου εκπαιδευτικός. Στους δρόμους δεν υπήρχε πια αυτό το γνωστό και ανώνυμο πλήθος. Όλοι έφεραν εμφανώς την πινακίδα τους θεωρημένη από το υπουργείο. ΥΑΒ Κώστας Πετρίδης. ΙΗΕ Μιχάλης Κωστόπουλος. Στις διαδηλώσεις κάθε διαδηλωτής κρατούσε ένα πλακάτ με το όνομα του. Νίκος Μπάχαλος κουκουλοφόρος. Γιώργος Κωλοπαίδης Σέχτα Επαναστατών. Στα σούπερ μάρκετς οι καταναλωτές είχαν εμφανώς αναρτημένα τα ονόματα τους όπως τα προϊόντα στα ράφια, στις δε εκλογές ο πολίτης έγγραφε με ενθουσιασμό και το όνομα του στο ψηφοδέλτιο. Γιώργος Βασιλείου Πασόκ..

Όλα ήταν επώνυμα, έγκυρα και υπεύθυνα. Μια κοινωνία του brand name που είχε αντικαταστήσει τις παραδοσιακές κοινωνικές τάξεις με τις τάξεις των ονομάτων. Στην κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας φάνταζαν τα ονόματα των  μεγαλοδημοσιογράφων, πανελιστών, μοντέλων, παιχτών ριάλιτι και ποδοσφαιριστών. Πάρα κάτω τα golden boys των μεγάλων επιχειρήσεων. Πιο κάτω των πρωθυπουργών, υπουργών, πολιτικών. Πιο κάτω των καλλιτεχνών και διανοουμένων. Ακόμα πάρα κάτω των επιστημόνων και φυσικά στο κατώτατο σκαλί τα ονόματα των απλών πολιτών. Οι περιοχές ήταν επίσης χωρισμένες ιεραρχικά αναλόγως την αξία των ονομάτων που τις επισκέπτονταν ή κατοικούσαν σε αυτές. Εκάλη, Μύκονος, Αράχωβα. Οι ψευδείς φήμες και οι συκοφαντίες ήταν σπάνιες σε αυτήν την κοινωνία και αν υπήρχαν αντιστοιχούσαν στην ιεραρχία. Αρχίζοντας δηλαδή από κάτω προς τα πάνω οι περισσότεροι απατεώνες, κοπρίτες, συκοφάντες και διασπορείς ψευδών φημών ήταν οι απλοί πολίτες. Ακολουθούσαν οι επιστήμονες, ακόμα λιγότερους έβρισκες στους πολιτικούς, ακόμα λιγότερους στα golden boys και φυσικά απολύτως κανέναν στην κορυφή των μεγάλων ονομάτων του θεάματος, μεγαλοδημοσιογράφων, μοντέλων και παιχτών ριάλιτι, που αποτελούσαν το πλατωνικό αγαθό, το πρότυπο και ιδανικό όλων των άλλων στις κατώτερες κλίμακες..

Παντού στα κτίρια ήταν κρεμασμένα τεράστια banners πού προέτρεπαν ότι τα επώνυμα προϊόντα είναι και τα καλύτερα. -Μην παίρνετε ανώνυμο λάδι σε ντενεκέ! -Προτιμάτε τις επώνυμες σερβιέτες! Ονοματοκρατία.(καμία σχέση με το νομιναλισμό του Οκαμ) Η αξία των πάντων κρίνονταν απ το όνομα τους. “Πάν μέτρο όνομα” πού θάλεγε και ο προπάππος μου ο Πρωταγόρας.. Η επιτυχία, η εντιμότητα και υπευθυνότητα ήταν συνδεδεμένη με το μέγεθος του ονόματος. Όσο πιο επώνυμος τόσο και πιο άξιος. Οι πάντες επιδίδονταν μετά μανίας στο κτίσιμο του brand name τους και έτσι έκτιζαν ταυτοχρόνως και την πρόοδο και το μέλλον αυτής της παράξενης κοινωνίας..

Αυτός ήταν ο εφιάλτης του ανώνυμου μπλόγκερ. Όλοι οι επώνυμοι κυνηγούσαν να εξοντώσουν τούς εναπομείναντες ανώνυμους που αποτελούσαν τη “μάστιγα” της κοινωνίας και κρύβονταν σαν τα ποντίκια στους υπονόμους της.. Εκεί είχε κρυφτεί και ο δυστυχής μπλόγκερ και άκουγε ήδη τα γαβγίσματα των σκυλιών να πλησιάζουν..
«Κάποιος θα πρέπει να συκοφάντησε τον Γιόσεφ Κ., διότι χωρίς να έχει κάνει τίποτα κακό, ένα ωραίο πρωί συνελήφθη».. Φ. Κάφκα.

Αυτήν λοιπόν την κοινωνία ονειρεύεσαι κε Τσαγκαρουσιάνε, καθόλα έγκυρε και επώνυμε; Δεν το πιστεύω..

Στις γιορτές συνήθως μελαγχολούμε περισσότερο.. Ίσως αυτή και μόνο η προσπάθεια να περάσουμε καλύτερα, η πίεση να είμαστε με το ζόρι χαρούμενοι, η πίκρα πολλές φορές μπροστά στην επιτηδευμένη χαρά των άλλων, η μοναξιά της κοινωνικής συναναστροφής, η αγωνιώδης αναζήτηση μια στιγμής ευτυχίας, ίσως όλα αυτά μας κάνουν πιο δυστυχισμένους..

Διάγουμε μια εποχή ρευστότητας και αστάθειας των πάντων όπου η μόνη βεβαιότητα είναι η αβεβαιότητα και η αναζήτηση της ευτυχίας αποτελεί και η ίδια μια υπόθεση μεγάλου ρίσκου.. Πολύ περισσότερο σήμερα που στην κοινωνία μας έχουν έρθει τα πάνω κάτω και οι ζωές μας, αν δεν έχουν αναποδογυρίσει και αυτές, προσπαθούν να ισορροπήσουν σαν σχοινοβάτες σε αόρατα σχοινιά..

Παρόλα αυτά το όνειρο μια ευτυχισμένης στιγμής παλεύει με την γενική κατάθλιψη.. Εξακολουθούμε να ξεφυλλίζουμε τα περιοδικά, να ψάχνουμε για ένα δωράκι, να αντιγράφουμε συνταγές «επιτυχίας», να συνάπτουμε κοινωνικές συμβάσεις, να κάνουμε υποχωρήσεις, υποτιμήσεις και εκπτώσεις αρχών και αξιών, να εκθέτουμε τα συναισθήματα μας βορά σε αδηφάγους εγωισμούς, ακόμα και να προσφέρουμε τους εαυτούς μας τολμώντας να ερωτευτούμε..

Για τον Αριστοτέλη το κρίσιμο για την ευτυχία (ευδαιμονία) είναι η πόλης-κράτος και η γνώση ενώ το μέσον για την ευδαιμονία η «μεσότης».. παν μέτρον άριστον.. Για τον Πλάτωνα η προσέγγιση του «αγαθού». Για τους Στωικούς η απάθεια της στιγμής (η απουσία παθών), για τον Επίκουρο η καταστασιακή ηδονή της ηρεμίας και η αταραξία και τέλος για τον ..Πάγκαλο το μνημόνιο..(!) Αν ανατρέξουμε στη νεώτερη φιλοσοφία έχουμε να πούμε τόσα πολλά, αλλά και πάλι θα επιστρέψουμε στους σοφιστές για τους οποίους η ευτυχία ήταν και αυτή σχετική..

Η ζωή προχωρά ανάμεσα από τις αντιθέσεις της αγνοώντας τον ορισμό της ευτυχίας ακόμα και αν η ευτυχία της κάνει καλό ή κακό.. Ενώ για παράδειγμα προσπαθούμε να εκριζώσουμε από μέσα μας την βαθειά μελαγχολία, ουδόλως μας ενδιαφέρει φυσικά το γεγονός ότι ο μελαγχολικός και απομονωμένος άνθρωπος των ..σπηλαίων, που έμενε πίσω και συλλογιζόταν, ενώ οι άλλοι κυνηγούσαν ευτυχισμένοι την τροφή, ήταν εκείνος που συνέβαλλε στην εξέλιξη του πολιτισμού.. Αγνοούμε επίσης το γεγονός ότι οι διαρκώς ευτυχισμένοι παραμένουν προσκολλημένοι και στάσιμοι στα ίδια και στα ίδια, χάνοντας έτσι την ικανότητα προσαρμογής σε νέες καταστάσεις, επομένως την ικανότητα της ανανέωσης και εξέλιξης, εν ολίγοις μετατρέπονται σε χαζοχαρούμενους.. Γιατί, πότε αποφασίζουμε να δράσουμε στη ζωή; Όταν για παράδειγμα μας στενεύουν τα παπούτσια και αποφασίζουμε να τα διορθώσουμε ή να τα πετάξουμε, δηλαδή μόνο όταν μας συμβαίνει κάτι που μας κάνει να νιώθουμε άσχημα όπως θλίψη, θυμός, κλπ.. Φανταστείτε ένα άτομο που διαρκώς σκέφτεται θετικά, σύμφωνα με αυτήν την ηλίθια αμερικανιά του think positive.. Το χαζοχαρούμενο αυτό άτομο αποτελεί εμπόδιο για την εξέλιξη της παγκόσμιας σκέψης και του πολιτισμού..

Εκείνο που πρέπει να τονιστεί με έμφαση είναι ότι η ευτυχία δεν είναι κάτι το στιγμιαίο όπως το συναίσθημα (χαρά, θυμός κλπ.) Είναι μια κατάσταση, αλλά: (και εδώ είναι όλο το ζουμί..) Διαρκής κατάσταση ευτυχίας, τουλάχιστον για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν μπορεί ποτέ να υπάρξει και ματαίως την επιδιώκουμε. Και αυτό για τους εξής βασικούς λόγους:

Το επίπεδο ικανοποίησης μας εξαρτάται από τις εμπειρίες μας. Αν τα πράγματα επιδεινώνονται σχετικά με τις προηγούμενες εμπειρίες μας, τότε τα αξιολογούμε ως αρνητικά ενώ αν βελτιώνονται τα αξιολογούμε ως θετικά. Αν παραμένουν τα ίδια λέμε ότι είναι απλώς φυσιολογικά. Αν για παράδειγμα είσαι συνηθισμένος να είσαι πάντα πρώτος, όταν έρχεσαι δεύτερος δυστυχείς.. Αν είσαι συνηθισμένη να είσαι ωραία ή και η ομορφότερη αλλά δεν το επιβεβαιώνεις καθημερινά, τότε βασανίζεσαι στη μόνιμη ανασφάλεια.. Όταν προκειμένου να νιώσεις ευτυχισμένος ζεις με τον πήχη ανά χείρας μετρώντας και συγκρίνοντας διαρκώς, δυστυχείς περισσότερο..

Ύστερα είναι και ο χρόνος που περνάει και ποτέ δεν σταματάει.. Και ναι μεν ο χρόνος θεραπεύει όλες τις πληγές αλλά κάνει και την ευτυχία παροδική.. Για παράδειγμα οι νικητές του πρώτου λαχνού. Το περιοδικό  Scientific American δημοσίευσε μια έρευνα σύμφωνα με την οποία ένα ή δύο χρόνια μετά, αυτοί που κέρδισαν τον πρώτο λαχνό, δεν ένιωθαν πιο ευτυχισμένοι από πριν..

Η ευτυχία είναι όπως η φτώχεια που είναι και αυτή ένα σχετικό μέγεθος. Ο πλούσιος της Εκάλης νιώθει φτωχός μπροστά στον πλούσιο του Μπέβερλι Χίλς.. Η ευτυχία λοιπόν βρίσκεται πάντα σε άμεση συνάρτηση με την ευτυχία των γύρω μας. Θέλουμε δεν θέλουμε, βρισκόμαστε διαρκώς σε μια διαδικασία ανελέητης σύγκρισης. Όταν συγκρίνουμε τον εαυτόν μας με ομορφότερους, πλουσιότερους και συνήθως με αυτούς τους γνωστούς τηλεοπτικούς «πετυχημένους» (το προσπερνώ για να μην ξεράσω) τότε βυθιζόμαστε στην αποχαύνωση ενός ονείρου που δεν έρχεται ποτέ.. Αντιθέτως, αν συγκρινόμαστε με άτομα που βρίσκονται σε χειρότερη κατάσταση από εμάς βγαίνουμε ικανοποιημένοι.. Υπάρχουν και χειρότερα λέμε συνήθως..

Όλα αυτά απηχούν και στις πιο σοβαρές προσωπικές μας καταστάσεις όπως η οικογένεια, ο γάμος, κλπ. Όπως λοιπόν δεν είναι δυνατόν να ζούμε σε μια κατάσταση διαρκούς ευτυχίας, έτσι δεν είναι δυνατόν να ζούμε και σε μια κατάσταση διαρκούς δυστυχίας. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να παίρνουμε αποφάσεις «εν θερμώ». Έτσι και αλλιώς δεν υπάρχει ευτυχία αν δεν έχεις τον έλεγχο πραγμάτων και καταστάσεων. Αν δεν νιώθεις ότι κατέχεις τις απαραίτητες στρατηγικές και δυνατότητες για να αντιμετωπίζεις τις αλλαγές της ζωής. Όταν χάνεις τον έλεγχο, χάνεις και κάθε κίνητρο για δράση και ζωή μαζί και κάθε γνώση για να ανακαλύψεις καινούργιους τρόπους ώστε να λύσεις προβλήματα και να ζήσεις καλύτερα..

Στην αμερικανική διακήρυξη του 1776 η επιδίωξη της ευτυχίας θεωρείται μέγιστο ανθρώπινο δικαίωμα. Σήμερα, η κουλτούρα της αγοράς έχει συνδέσει αναπόσπαστα την επιδίωξη της ευτυχίας με την κατάκτηση της «επιτυχίας» μέσα σε μια κοινωνία άκρατου ατομικισμού και βάρβαρου ανταγωνισμού που υποβαθμίζει την ανάγκη της αλληλεγγύης και της ευθύνης για τον άλλον. Η ευτυχία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ικανοποίηση των ατομικιστικών και εγωιστικών μας συμφερόντων και αναγκών, ενώ αντιθέτως σε μια κοινωνία μη ατομικιστική και περισσότερο συλλογική, η ευτυχία θα μπορούσε να προκύψει και μέσα από την ευθύνη και τη μέριμνα για τον άλλον..

Βεβαίως δεν φταίει για όλα το σύστημα και η κακούργα κοινωνία. Η ευτυχία εξαρτάται και από τον τρόπο που και εμείς την αντιλαμβανόμαστε ως άτομα. Θα έλεγα λοιπόν ότι τελικά η ευτυχία μας εξαρτάται από τους τρόπους που ο καθένας μας καταξιώνει και επιβεβαιώνει την ύπαρξη του.. Σκεφτείτε πόσο θλιβερό είναι το θέαμα ατόμων που προσπαθώντας να επιβεβαιώσουν την ύπαρξη τους, δεν αντιλαμβάνονται ότι έχουν ξεπεράσει κάθε όριο γελοιότητας. Η τηλεόραση μας δίνει καθημερινά άφθονα τέτοια παραδείγματα από το κοινώς «ψώνιο» έως την ανθρώπινη ψυχοπαθολογία βαριάς μορφής.. Αυτοί λοιπόν οι τρόποι που επιβεβαιώνουμε την ύπαρξη μας και μας φέρνουν την ευτυχία ή την δυστυχία είναι και δική μας επιλογή και όχι μόνο της κοινωνίας.. Πες μου με τι επιβεβαιώνεσαι, τι σε καταξιώνει, για να σου πω και με τι ευτυχείς αλλά και πόσο δυστυχισμένος είσαι.. Να σου πω επίσης αν θα περάσεις καλά τις γιορτές.. Άντε βρε .. δυστυχείς ευτυχισμένοι, καλές γιορτές και χρόνια πολλά!

ΣΗΜ: Για την ευτυχία με ημερομηνία λήξης κλίκ ΕΔΩ

Ή αλλιώς, τι δεν πρόκειται να καταλάβει ποτέ ο νεοφιλελεύθερος φανατισμός των θεωρητικών της ασύδοτης αγοράς…

Για μας τους υπόλοιπους και μη φανατικούς, είναι πολύ εύκολο να καταλάβουμε ότι οι οικονομική υποτίμηση είναι το λιγότερο και μικρότερο κακό. Αρκεί να συγκρίνουμε πώς έπρεπε να είναι και να ζει ο άνθρωπος και που κατάντησε και τότε θα καταλάβουμε τι σημαίνει συρρίκνωση και υποτίμηση του ανθρώπου. Ο Μαρξ περιγράφει τα οικουμενικά και πανανθρώπινα γνωρίσματα που προσιδιάζουν στην «ουσία» της ανθρώπινης φύσης και κάνουν τον άνθρωπο να ξεχωρίζει από τα άλλα έμβια όντα. Κατ αρχάς είναι εκ φύσεως δημιουργικό όν γιατί με την εργασία του μετασχηματίζει το περιβάλλον του και μέσα από αυτήν την διαδικασία αυτοπραγματώνεται και αυτοκαταξιώνεται και ο ίδιος συγκροτώντας ελεύθερα και τον εαυτόν του ως φορέα δημιουργικής δράσης. Αυτή η δημιουργική δράση απαιτεί συλλογική προσπάθεια και αλληλοσεβασμό και γιαυτό η ανθρώπινη φύση είναι «συλλογική» και όχι «μονολογική»-ατομικιστική. Ο άνθρωπος είναι επίσης ένα «καθολικό και οικουμενικό όν» γιατί έχει τη δύναμη να μετασχηματίσει ολόκληρο τον κόσμο εφόσον μπορεί να παράγει και να δημιουργεί ακόμα και όταν δεν το απαιτεί κάποια άμεση φυσική ανάγκη του, όπως για παράδειγμα μπορεί να κάνει τέχνη. Τέλος, είναι μια συνειδητή ύπαρξη με θέληση και αναστοχασμό διότι επιστρέφει κριτικά πάνω στο αντικείμενο της δράσης του, είναι παραγωγός νοήματος και ιδεών για τον κόσμο αλλά και για την θέση του ανάμεσα σε αυτόν..

ανθρώπινα προϊόντα στην βιτρίνα..

Τι έχει απομείνει λοιπόν σήμερα απ όλα αυτά; Τελικά ούτε ο Μάρξ δεν μπόρεσε να φανταστεί το βάθος της σημερινής υποτίμησης της ανθρώπινης υπόστασης.  Από την εποχή του, (και αυτό αποτελεί μια κορυφαία προσφορά του στην φιλοσοφία, κοινωνιολογία και ψυχολογία) ήδη είχε παρατηρήσει ότι η γενικευμένη εμπορευματοποίηση των πάντων μετατρέπει τον άνθρωπο από υποκείμενο σε αντικείμενο. Ο άνθρωπος «αλλοτριώνεται», δηλαδή αποξενώνεται από τον εαυτόν του και το προϊόν της εργασίας του-δημιουργίας του, γίνεται ο ίδιος ένα προϊόν στη διάθεση της αγοράς. Οι ανθρώπινες σχέσεις μεταλλάσσονται σε σχέσεις μεταξύ των πραγμάτων ενώ τα πράγματα προσωποποιούνται και τα πρόσωπα «πραγμοποιούνται». Τα πάσης φύσεως προϊόντα, είτε πράγματα είτε άτομα, αποκτούν μια ανεξάρτητη αγοραία υπόσταση και γίνονται πιο σημαντικά από τους ανθρώπους..

Έχει περάσει περισσότερο από 1,5 αιώνας από την εποχή του Μαρξ και σήμερα διαπιστώνουμε ότι ακόμα και από τον «πάτο» υπάρχει ακόμα πάρα κάτω.. Βιώνουμε πια την εποχή της λεγόμενης «δικτατορίας της αγοράς» όπου αξίζει μόνο ό,τι πουλάει.. Ο,τι δεν πουλάει, άνθρωποι και πράγματα, ρίπτονται στον καιάδα του κοινωνικού αποκλεισμού και της ανυπαρξίας. Βλέπουμε για παράδειγμα τα σύγχρονα άτομα-τηλεοπτικά προϊόντα, όπως παίχτες ριάλιτι και μοντέλα, μάγειρους και υποψήφιους «Μάστερ Σεφ» που όσο φαίνονται και πουλάνε στην αγορά γίνονται περισσότερο σημαντικοί από ό,τι δεν φαίνεται και δεν πουλάει..

Σήμερα, μετά τον Μαρξ, έρχονται οι σύγχρονοι στοχαστές που εντοπίζουν μια περαιτέρω «υποτίμηση» της ανθρώπινης υπόστασης. Ο Ζίγμουντ Μπάουμαν εξηγεί ότι έχουμε πια περάσει σε μια «κοινωνία της κατανάλωσης», όπου η ανθρώπινη αξία ορίζεται πλέον σε σχέση με τη θέση της στην αγορά και στην κατανάλωση. Ο Τσάρλς Τέιλορ τονίζει ότι η επικράτηση ενός άκρατου ατομικισμού οδηγεί στην αναδίπλωση των ατόμων στον εαυτό τους, στη συρρίκνωση των ηθικών και πνευματικών τους οριζόντων και επομένως σε μιαν απώλεια νοήματος. Ο Ρίτσαρτ Σένετ θεωρεί πως σε μια κουλτούρα, όπου προκρίνονται ο αυτάρεσκος ατομικισμός, η αστάθεια, ο βάρβαρος ανταγωνισμός και η στιγμιαία αντίληψη του χρόνου, κανένας δεν έχει πια λόγο να γνοιαστεί για τον συνάνθρωπό του και να πιστέψει στη συλλογική δράση. Τέλος ο Ντάνιελ Μπέλ λέει ότι άνθρωπος σήμερα δεν είναι μόνο ένα αλλοτριωμένο, αποξενωμένο και ετεροπροσδιορισμένο ενεργούμενο, όπως έλεγε ο Μαρξ, αλλά είναι αυτός που θρέφεται και χορταίνει απ την ίδια την αλλοτρίωση και την αποξένωσή του..

Αυτή λοιπόν είναι η υποτίμηση του ανθρώπου και όχι μόνο. Γιατί τώρα πλάκωσε και ο φόβος. Τον τελευταίο καιρό παρακολουθούμε, πώς μια ολόκληρη χώρα μπορεί να γυρίσει 70 χρόνια πίσω μόνο μέσα σε μια μέρα.. Τέτοια ωμή βία ουδέποτε έχει ασκηθεί στη ζωή μας και στην κοινωνία. Η οικονομική υποτίμηση είναι το λιγότερο. Ο άθλιος πασοκισμός ανέλαβε συνειδητά την βρώμικη δουλειά να συρρικνώσει, να «υποτιμήσει» περισσότερο τον άνθρωπο και την κοινωνία για να ευτυχίσουν οι αριθμοί και οι τοκογλύφοι, συνεπικουρούμενος από φανατικούς Μανδραβέληδες και το σύνολο σχεδόν των μίντια της χώρας που σπέρνουν τον φόβο και τον τρόμο στους ανθρώπους ότι μόνο έτσι γίνεται και δεν γίνεται αλλιώς, ότι για να μην τους κόψουν και τα δύο πόδια πρέπει να αποδεχτούν παθητικά και με ευγνωμοσύνη το κόψιμο του ενός..

Ζούμε μέρες βαθειάς ντροπής για τον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό μας. Ένας πολιτισμός που ξεκίνησε από τον Διαφωτισμό μια πορεία προς την πρόοδο του ανθρώπου και της κοινωνίας για να καταλήξει στην σημερινή έσχατη υποτίμηση του ανθρώπου και της κοινωνίας. Ποιος Βολτέρος, ποιός Λόκ, ποιος Σμίθ και ποιος Κάντ, θα φαντάζονταν ποτέ ότι, ύστερα από αιώνες αγώνων, κατακτήσεων και προόδου, ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός θα έφτασε σε τέτοια παρακμή ώστε κάποιες «αγορές», δηλαδή μια φούχτα διεθνών αλητών και τοκογλύφων, να καταλύουν απροσχημάτιστα δημοκρατίες και εθνικές ανεξαρτησίες και να αποφασίζουν αυτοί για τις τύχες ολόκληρων κρατών και λαών.. Αυτά δεν πρόκειται ποτέ τους να τα καταλάβουν οι ταλιμπάν του νεοφιλελευθερισμού Μανδραβέληδες και λοιποί.. Είναι τόσο ασυνείδητοι κοινωνικά, τόσο δογματικοί και φανατικοί που αδυνατούν να δουν ότι μαζί με τη συρρίκνωση του ανθρώπου έχει συρρικνωθεί και η σκέψη τους..

Βιβλιογραφία

Μαρία Αντωνοπούλου, Οι Κλασικοί της κοινωνιολογίας. Κοινωνική θεωρία και νεότερη κοινωνία, Εκδ. Σαβάλλας Αθήνα 2008

Taylor Tsarls, Οι δυσανεξίες της Νεωτερικότητας, εκδ.Εκρεμές, Αθήνα 2006

Ρίταρτ Σενετ, Η Κουλτούρα του Νέου Καπιταλισμού, εκδ. Σαββάλας, Αθήνα 2008

Ο Zygmund Bauman, Η Μετανεωτερικότητα και τα δεινά της, εκδ. Ψυχογιός, Αθήνα 2002

Ντ. Μπέλ, Ο πολιτισμός της μεταβιομηχανικής Δύσης, εκδ.Νεφέλη, Αθήνα 1999

Το έντονο ενδιαφέρον της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας συγκεντρώνει τον τελευταίο καιρό ο συμπαθής δημοσιογράφος Μ. Καψής. Ανάστατοι οι επιστήμονες, ψυχολόγοι, επικοινωνιολόγοι, φιλόσοφοι, αναποδογυρίζουν βιβλιοθήκες και ανασύρουν γραφές και εκτελούν πειράματα σε ποντίκια και μαϊμούδες προσπαθώντας να απαντήσουν στο εξής ερώτημα: Είναι τόσο βλάκας ή είναι εντελώς ασυνείδητος;

Ως γνωστόν, ο ίδιος ο συμπαθής δημοσιογράφος επιμένει ότι είναι βλάκας.. Εχουν γραφεί πολλά γιαυτό.. Άλλωστε οι πάντες θυμούνται ότι δεν υπήρχε φράση που να μην ξεστομίσει από τα τηλεοπτικά παράθυρα χωρίς να την συνοδεύει με το «δεν καταλαβαίνω»..Στην πορεία, παρότι του έγιναν επίμονες παρατηρήσεις ότι μερικά πράγματα δεν ομολογούνται έστω και αν συμβαίνουν, η καθημερινή του συμπεριφορά κάνει τους τηλεθεατές να μένουν με την ίδια απορία. Είναι τόσο βλάκας ή είναι παντελώς ασυνείδητος; Γιατί, τί να υποθέσει κανείς όταν τον βλέπει ως απεργοφάγο να μην αφήνει απεργό για απεργό χωρίς να τον καθυβρίσει και να τον πιέσει να νιώσει ένοχος για την κατάντια της χώρας, αλλά και να νιώσει χαρούμενος που χάνει τη δουλειά του και τα λεφτά του.. Όταν τον βλέπει περήφανο και ασυγκράτητο να υποκαθιστά τον Πεταλωτή και να γίνεται εκπρόσωπος στη θέση του κυβερνητικού εκπροσώπου..  Προχθές μάλιστα, στο δελτίο ειδήσεων του μεγκα, αποκάλυψε ότι είχε ρωτήσει τον υπουργό οικονομικών της προηγούμενης κυβέρνησης αν πρόκειται να πάρουν μέτρα για την κατάσταση της οικονομίας και αυτός του απάντησε ότι ο Καραμανλής έχει δώσει εντολή να παρθούν πολύ σκληρά (λέμε τώρα) μέτρα, τα οποία όμως ουδέποτε πάρθηκαν και άρα ο μόνος υπεύθυνος για την παρούσα κατάντια είναι η προηγούμενη κυβέρνηση που δεν πήρε εγκαίρως μέτρα..

Δεν είναι γνωστό αν ο κ Καψής έχει καταλάβει την κορυφαία βλακεία που διέπραξε με αυτήν την αποκάλυψη.. Γιατί, παρά την εντολή, δεν πάρθηκαν τα μέτρα; Οι πάντες γνωρίζουν ότι αν κάποιοι δεν άφησαν την προηγούμενη κυβέρνηση, των όντως πιο ανίκανων και «μπουχέσηδων» της ιστορίας, να πάρει έστω και το πιο ελαφρύ μέτρο, ήταν η λυσσώδης, ανεύθυνη και εθνικά καταστροφική αντιπολίτευση του πασοκ και η κυρίαρχη δημοσιογραφία που πριόνιζε τους 151 γαλάζιους βουλευτές και ξεσήκωνε τον κόσμο για να βγει στους δρόμους ενάντια στην «φοροκαταιγίδα» και στην «φορομπηχτική πολιτική» πάνω στις πλάτες του λαού που στέναζε κάτω από τον ζυγό της «βάρβαρης δεξιάς», κλπ..κλπ.. Ποιος έχει ξεχάσει ότι ακόμα και κάποια χλιαρά τεκμήρια για τους μονίμως προκλητικούς φοροφυγάδες, τους ελεύθερους επαγγελματίες, αναγκάστηκαν να τα πάρουν πίσω κάτω από την γενική κατακραυγή σύσσωμων σχεδόν των μμε; Έτσι λοιπόν μόνο ένας βλάκας θα μπορούσε να καρφώσει τον εαυτόν του και τους συναδέλφους του και το κόμμα του για τα μέτρα που δεν πάρθηκαν εγκαίρως..

Μήπως όμως τελικά δεν είναι και τόσο βλάκας; Αυτή τη φορά θα ζητήσω την βοήθεια του ..Σωκράτη.. Ο Πλάτωνας στον Πρωταγόρα μας μιλάει για την περιβόητη ακρασία ή την ακράτεια. (καμία σχέση με πάμπερς) και εννοεί την έλλειψη αληθινής γνώσης η οποία οδηγεί σε επιλογές που δεν συνάδουν με το γενικό καλό.. (απλουστεύω επικίνδυνα..) Για τον Σωκράτη η γνώση είναι αρετή. Ο άνθρωπος από τη φύση του έχει την τάση να κάνει το καλό αρκεί να το γνωρίζει.. «Ουδείς εκών κακός» έλεγε.. Στην περίπτωση μας λοιπόν, αν η αρετή είναι η σωστή ενημέρωση τότε πώς θα την κάνει κάποιος που δεν γνωρίζει εφόσον είναι βλάκας;  Επειδή όμως η βλακεία είναι κάτι το ακούσιο και όχι το συνειδητό, μήπως τελικά αδικούμε τον κ. Καψή και δεν είναι ασυνείδητος;.. Εδώ θα προσφύγω στον Αριστοτέλη για τον οποίο η αρετή συνίσταται στη μεσότητα. Αλλά η μεσότητα δεν είναι εύκολο να εφαρμοστεί γιατί δεν εξαρτάται μόνο από την λογική εκτίμηση των καταστάσεων αλλά και από την βούληση του υποκειμένου.. Η ακρασία δηλαδή για τον Αριστοτέλη είναι η πράξη που δεν ακολουθεί το ορθό και λογικό αλλά παρασύρεται από την επιθυμία και το πάθος..

Αλλά ποιά είναι η επιθυμία και το «πάθος» στην περίπτωση που εξετάζουμε; Η επιδίωξη της «επιτυχίας» έστω και σε βάρος των άλλων, η δημοσιότητα, ο κομματικός φανατισμός, η βουλιμία για εξουσία, ο πλουτισμός κλπ.. κλπ.. Επομένως υπάρχει και βλακεία και κοινωνική ασυνειδησία.. Δεν είναι μόνος του φυσικά ο κ. Καψής σε αυτό το έργο.. Συνοδεύεται από όλη σχεδόν την κυρίαρχη δημοσιογραφία.. Όμως, ας μελετήσουν όλοι αυτοί και λίγο τους αρχαίους σοφούς μας.. Τουλάχιστον να μάθουν τι είναι ακράτεια.. Γιατί αν καμιά φορά βρεθούν μπροστά σε απελπισμένους πολίτες  και τους πιάσει καμιά σύγχρονη «ακράτεια» από το φόβο τους, να ξέρουν ότι εκείνη τη στιγμή δεν φιλοσοφούν.. Απλώς έχουν χεστεί πάνω τους..

Και μόνο η λέξη «ανήθικο» είναι πια τόσο φαιδρή και γελοία.. Τέλος πάντων, κάθε θρησκεία, ιδεολογία, εποχή και πολιτισμός έχει και τη δική του ηθική.. Το τι είναι λοιπόν «ηθικό», ιδιαιτέρως σήμερα στην εποχή όπου η μόνη βεβαιότητα είναι η αβεβαιότητα, είναι αφάνταστα ρευστό..  Στον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό η ηθική καθορίζεται πια από τις αξίες της αγοράς οι οποίες κυμαίνονται όπως οι μετοχές στο χρηματιστήριο.. Επειδή όμως ουδείς είναι μόνος αλλά όλοι μας είμαστε καταδικασμένοι να ζούμε με τον «άλλον» και έτσι και αλλιώς συζούμε κάτω από την ίδια στέγη, στο ίδιο γραφείο, στην ίδια χώρα, στον ίδιο πλανήτη, πρέπει κάπως να συνεννοούμαστε.. Γι αυτόν και μόνο το λόγο και για καμία απολύτως ιδεολογία και θρησκεία, οφείλουμε τουλάχιστον να δεχτούμε ως κοινό οικουμενικό ορισμό του «ηθικού» απλώς την ευθύνη μας για τον «άλλον» και να μην τον βλάπτουμε ποτέ.. Όπως έλεγε και ο Κάντ στην «κατηγορική προσταγή» του, ποτέ να μην χρησιμοποιούμε τον άνθρωπο ως «μέσον» παρά μόνο ως σκοπό.. Αυτό και μόνο θα αρκούσε για να ήταν η κοινωνία και η ζωή μας πολύ-πολύ καλύτερη..

Ένιωσα την ανάγκη να γράψω αυτόν τον πρόλογο διαβάζοντας την έρευνα του Χάρβαρντ για την ηθική του διαδικτύου γιατί είπαμε. Η μόνη αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει μία μόνο αλήθεια.. Μεταφέρω  λοιπόν το ρεπορτάζ από τα «Νέα» και το αφήνω στα δικά σας σχόλια..

Έρευνα του Χάρβαρντ για την online συμπεριφορά των ανηλίκων

Την απουσία «ηθικών φραγμών» στους νέους την ώρα που «σερφάρουν» στο Ίντερνετ κατέδειξε έρευνα του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ που μελέτησε τις ηθικές ευαισθησίες της «ψηφιακής γενιάς».

Οι νέοι, την ώρα που βρίσκονται online, υποδύονται έναν διαφορετικό ρόλο από αυτόν που έχουν όταν δρουν στον πραγματικό κόσμο. Ο «ψηφιακός εαυτός» τους είναι πιο ανάλγητος, πιο σκληρός και πιο «ανήθικος».

Η έρευνα GoodPlay Project παρουσιάστηκε στο συνέδριο Social Good Summit της ιστοσελίδας Mashable. Παρουσιάζοντας τα βασικότερα ευρήματα, η Κάρι Τζέιμς, διευθύντρια Έρευνας του Χάρβαρντ, αναφέρθηκε στην ανάγκη καθοδήγησης των νέων για την ορθή χρήση των κοινωνικών δικτύων.

Η μελέτη ερεύνησε την «ταυτότητα» της «δικτυωμένης» νεολαίας και την συμπεριφορά που αυτή επιδεικνύει απέναντι σε θέματα όπως η ιδιωτική ζωή, η ιδιοκτησία, η εξουσία, η αξιοπιστία και η συμμετοχή.

Στερούνται ηθικής σκέψης

Η ερευνητική ομάδα του Χάρβαρντ διαπίστωσε ότι οι περισσότεροι νέοι στερούνται ηθικής σκέψης και σεβασμού για τον υπόλοιπο κόσμο όταν χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο, ενώ οι ηθικές τους αναστολές αμβλύνονται ή εξαφανίζονται.

«Κάνω online ό,τι θέλω να κάνω. Δε νομίζω ότι είναι δουλειά κανενός να μου λέει τι δεν πρέπει να κάνω. Δε νιώθω υπεύθυνος απέναντι σε άλλους ανθρώπους όταν είμαι online. Περισσότερο νοιάζομαι για μένα, παρά για οποιονδήποτε άλλο».

Στην απάντηση αυτή, που έδωσαν αρκετοί ερωτώμενοι, συνοψίζεται ο τρόπος με τον οποίο σκέφτονται οι νέοι όταν «σερφάρουν» στον Παγκόσμιο Ιστό και το μέγεθος της ευθύνης που αντιλαμβάνονται ότι τους αναλογεί.

Οι νέοι που συμμετείχαν στην έρευνα δεν θεωρούν ανήθικο το «κατέβασμα» μουσικής από το Ίντερνετ ενώ φαίνεται ότι δεν τους απασχολεί ιδιαίτερα το θέμα των πνευματικών δικαιωμάτων και της αμοιβής των δημιουργών.

Επίσης, η αντίδραση των περισσότερων όταν βλέπουν στο Ίντερνετ κάτι «περίεργο» είναι να βάζουν τα γέλια. Ακόμη κι αν είναι κάτι που στον «έξω κόσμο» θα τους ενοχλούσε, στο Ίντερνετ το προσπερνούν, θεωρώντας ότι δεν μπορούν να το αλλάξουν…

Αυτά για την έρευνα.. Τελικά δεν υπάρχει τίποτα το τραγικότερο από αυτήν την τελευταία διαπίστωση.  Να είσαι νέος και να πιστεύεις ότι δεν μπορείς να αλλάξεις τίποτα.. Αυτό μου φαίνεται όντως πολύ «ανήθικο»..

Πριν λίγες μέρες συζητήσαμε με τη Φαίδρα Σίμιτσεκ για  τους μπλόγκερς, την ανωνυμία και την περιβόητη «αντικειμενικότητα» και επειδή το θέμα παραμένει επίκαιρο μεταφέρω την «συνέντευξη» όπως ακριβώς δημοσιεύτηκε στο «people and ideas»: (εκτός απ τη φωτό φυσικά..)

Συνέντευξη με τον μπλόγκερ Σοφιστή

Ο Σοφιστής ενώ διασκεδάζει τούς φίλους του..

Ο Σοφιστής είναι απ’ τους δημοφιλέστερους μπλόγκερς της χώρας και στη κουβέντα που είχαμε μαζί του αγγίξαμε θέματα όπως επικαιρότητα και σχολιασμός, ενημέρωση και αντικειμενικότητα, φιλοσοφία και χρησιμότητά της, blogging και ανωνυμία. Μια ενδιαφέρουσα συνομιλία σε μια γλώσσα αυθεντική με προσωπικές απόψεις!

Συντηρείτε χρόνια τώρα μια σελίδα στο ίντερνετ όπου σχολιάζετε την πολιτική επικαιρότητα. Πηγαίνετε δηλαδή ένα βήμα πιο πέρα από αυτό του δημοσιογράφου που επεξεργάζεται την πρώτη ύλη των γεγονότων και εκφράζετε μια προσωπική άποψη. Πόσο εύκολα αποστασιοποιείται κανείς απ’ την επικαιρότητα που είναι σε διαρκή διαμόρφωση και μπορεί και σχολιάζει;

-Δεν σχολιάζω μόνο την πολιτική επικαιρότητα και δεν αποστασιοποιούμαι από την επικαιρότητα όσο και αν προσπαθώ να γλυτώσω από αυτήν.. Αν εννοείτε  την αποστασιοποίηση με την μπρεχτική έννοια, δηλαδή την κριτική στάση απέναντι στα πράγματα, γεγονός δηλαδή που συνεπάγεται μια «αντικειμενικότητα», ούτε και αυτό νομίζω ότι το κάνω… Σχολιάζω την επικαιρότητα με πάθος και υποκειμενικότητα μέσα από το φίλτρο των γνώσεων, στάσεων και αντιλήψεων μου… Απλώς προσπαθώ να δείχνω και την άλλη πλευρά της αλήθειας… Γιατί το να μεταφέρω μόνο μια είδηση ή να λέω τα ίδια με τα παραδοσιακά μίντια, αυτό για μένα δεν έχει κανένα απολύτως νόημα…

Θα έχετε σίγουρα παρατηρήσει ότι πολλά γεγονότα σε διάφορους τομείς επαναλαμβάνονται και συνάμα έχουμε και μια διαφοροποίηση. Ποιος είναι ο ρόλος σας; να αναδεικνύετε το διαφορετικό ή να ρίχνετε φως στο διαχρονικό;

-Δεν έχω τέτοιες προθέσεις… ούτε να αναδεικνύω το διαφορετικό ούτε το διαχρονικό… Δεν κάνω ενημέρωση… Λέω την άποψή μου ως ένας απλός σκεπτόμενος πολίτης που δεν θέλει να μιλάει μόνο κάθε τέσσερα χρόνια και αυτό καθ’ υπαγόρευση αναλόγως το πώς έχουν διαμορφώσει τη γνώμη του τα μίντια.

Πιστεύετε ότι η αντικειμενική ενημέρωση είναι μια ουτοπία γιατί η φύση του πράγματος είναι τέτοια που το αποκλείει: πάντα γίνεται μια επιλογή των γεγονότων, μια ιεράρχηση της πληροφορίας και ένα στήσιμο μιας ιστορίας με βάση κάποιο σύστημα αξιών, είτε αυτό λέγεται πολιτικά πιστεύω, ηθική, θρησκεία, συμφέροντα ή χρήμα! Πόση σημασία δίνετε σ’ αυτό: η αλήθεια ενός γεγονότος είναι υποκειμενική επειδή είναι ανθρώπινη και έτσι πρέπει να είναι;

-Μα φυσικά και δεν υπάρχει αντικειμενική ενημέρωση εφόσον δεν υπάρχει και μία και απόλυτη αλήθεια… Αυτό το είπαν πρώτοι οι σοφιστές γι’αυτό και ο Πλάτωνας τους έκανε εχθρούς του… χαχαχα… Πιστεύω στον λεγόμενο προοπτικισμό του Νίτσε… Ότι η αλήθεια εξαρτάται από την προοπτική με την οποία βλέπουμε τα πράγματα… Δεν υπάρχει ένα μοναδικό σημείο θέασης έξω από τον κόσμο από το οποίο μπορούμε να δούμε τα πάντα… Γι’αυτό και το μότο στο μπλόγκ μου είναι ότι η μόνη αλήθεια είναι πως δεν υπάρχει μία μόνο αλήθεια… Αυτή λοιπόν η προοπτική με την οποία βλέπουμε τα πράγματα είναι οι ιδέες μας, οι αντιλήψεις μας, οι «μεγάλες αφηγήσεις» όπως λέει και ο Λιοτάρ που επικαθορίζουν τη ζωή μας… Σήμερα για παράδειγμα καθορίζουν τη ζωή μας οι αξίες της αγοράς και ένας χυδαίος οικονομικός ντετερμινισμός…

Το περίεργο είναι όμως ότι όλοι ενεργούμε λες και υπάρχει μια τέτοια αντικειμενική αλήθεια. Πασχίζουμε να εκφράσουμε ένα νόημα πιο γενικό, με λίγη ή πολύ επίγνωση της σχετικότητάς του! Η απουσία μιας και μοναδικής αλήθειας σας απαλλάσσει από κάθε ευθύνη απέναντι στο κοινό σας; Έχετε φωνή, άποψη, εκφράζεστε με τον τρόπο σας, αυτό είναι όλο;

-Δεν νιώθω καμία απολύτως τέτοια ευθύνη.. δεν νιώθω ότι επιτελώ κανένα λειτούργημα.. Οι «λειτουργίες» είναι για τους παπάδες… Επαναλαμβάνω ότι δεν κάνω ενημέρωση… Απλώς σχολιάζω, λέω την άποψη μου ως πολίτης για τα γεγονότα… Επιτέλους πρέπει να γίνει κατανοητό ότι τώρα πια η τεχνολογία, όπως το ίντερνετ, δίνει φωνή σε όλους και όχι μόνο σε αυτούς που έχουν τα μέσα και τη δύναμη για να μιλούν… Και αυτό είναι η μεγαλύτερη επανάσταση από την εποχή του Γουτεμβέργιου… Αυτός λοιπόν που θέλει τώρα να μιλήσει, θέλει να πει την δική του άποψη και όχι την λεγόμενη «αντικειμενική» άποψη… Αυτό είναι πολύ σπουδαίο και αυτό έχουμε ανάγκη… Αυτό δηλαδή που έως τώρα δεν ακουγόταν ήταν η δική του φωνή… Από «αντικειμενικότητα» έχουμε χορτάσει, έχουμε μπουχτίσει, ακόμα και σιχαθεί θα έλεγα…

Επανέρχομαι στη φιλοσοφία… σας βοηθάει στο να σχολιάστε καλύτερα; ή θεωρείτε ότι η φιλοσοφία βρίσκεται στους αιθέρες, μακριά από ένα παρόν σε συνεχή ανανέωση;

-Για μένα η φιλοσοφία είναι ένα αγαπημένο εργαλείο σχολιασμού… με βοηθάει πάρα πολύ… χωρίς αυτήν δεν θα μπορούσα να δω και μια άλλη πλευρά της αλήθειας, έστω και αν αυτή είναι η δική μου, όπως σας είπα… Αλλά πολλές φορές χρησιμοποιώ τη φιλοσοφία ακόμα και για μια αμιγή φιλοσοφική ανάλυση της πολιτικής επικαιρότητας… Ένα τέτοιο χαρακτηριστικό κείμενο, που θα σας συνιστούσα να διαβάσετε για να καταλάβετε τι λέω, έχει τίτλο «Ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Νίτσε»… και βρίσκεται εδώ: https://sofistis.wordpress.com/2009/10/12/121009/ .

Τι είναι αυτό που συντηρεί το ενδιαφέρον σας και γράφετε τόσο καιρό;

-Με γοητεύει το γεγονός ότι ο καθένας πλέον, μαζί και εγώ, μπορεί να έχει μια σελίδα, ένα βήμα στη δημοσιότητα και να λέει ελεύθερα την άποψή του… Να γίνεται δημόσιος διάλογος για κάθε τομέα της ζωής… έστω και με οξύτητες και ακρότητες καμμιά φορά… Πολιτική, επικοινωνία, τέχνες, σχέσεις, έρωτα… τα πάντα… Αυτό είναι ένα μεγάλο δημοκρατικό αλλά και ανθρώπινο δικαίωμα που έσβησε δυστυχώς μαζί με την Αρχαία Αγορά των Αθηνών και επανέρχεται σήμερα σε νέες μορφές χάρις στην επιστήμη και την τεχνολογία…

Συντηρώντας ένα μπλογκ αναπτύσσει κανείς ένα είδος προσωπικής σχέσης με το τακτικό ακροατήριό του. Αυτή η ανωνυμία σας έχει κουράσει καμιά φορά, θα θέλατε να πέσει ο πέπλος ή νοιώθετε σε απόσταση ασφαλείας και δεν το βλέπετε συναισθηματικά;

-Όχι βέβαια… το μόνο που δεν με κουράζει είναι η ανωνυμία… Αντιθέτως με εμπνέει και με κάνει πιο ειλικρινή… Αυτοί που με κουράζουν αφόρητα είναι οι επώνυμοι, οι οποίοι ό,τι και αν κάνουν το κάνουν περισσότερο για το όνομά τους. Η ανωνυμία, όπως γράφω και στο blog, είναι ο αέρας της ελευθερίας του διαδικτύου. Όπως ο πολίτης δεν ψηφίζει επώνυμα, έτσι και κανείς νόμος δεν μπορεί να τον υποχρεώσει να μιλά και να εκφράζει την άποψή του μόνο επώνυμα! Η ανωνυμία στα blogs είναι η καθημερινή ψήφος του πολίτη. Είναι η ελευθερία του απέναντι στη διαπλεκόμενη δημοσιογραφία και στην παντοκρατορία των παραδοσιακών μίντια..

Με την πείρα που έχετε, θα λέγατε ότι ο κόσμος είναι παράλογος, χωρίς συνοχή και είναι τελικά ανώφελο να ψάξει κανείς να βρει κάποιο νόημα σε όλα αυτά που συμβαίνουν; Είστε πικραμένος, μαχητής ή αθεράπευτα αισιόδοξος απ΄την πορεία σας αυτή;

-Ακριβώς όπως το λέτε… ο κόσμος είναι παράλογος, χωρίς συνοχή… Σήμερα τίποτα δεν είναι σταθερό και ασφαλές. Η μόνη μας βεβαιότητα είναι η αβεβαιότητα… Όμως ακόμα και σε έναν τέτοιο κόσμο υπάρχουν νοήματα, παντός είδους νοήματα, τίποτα δεν ζει χωρίς κάποιο νόημα, μόνο που ο καθένας μας πρέπει να βρεί το δικό του… Να βρεί όμως ένα νόημα που να τον καταξιώνει ως άνθρωπο και ταυτοχρόνως να ωφελεί τις σχέσεις του με τους άλλος και όχι τον ατομικισμό του… Το μεγάλο έγκλημα της σύγχρονης «αγοράς» κατά της ανθρωπότητας είναι ότι προάγει τον ατομικισμό και τον ανταγωνισμό και μάλιστα στις πιο βάρβαρες μορφές του… Ναι, νιώθω μόνος και είμαι πολύ πικραμένος αλλά προσπαθώ να είμαι μαχητής και αυτό είναι το δικό μου νόημα…

Απωλέσαμε την ευθύνη μας για τα κοινά και το δεχτήκαμε ευχαρίστως. Επιτρέψαμε στην αγορά να ρυθμίζει τις τύχες της χώρας και της ζωή μας βάζοντας τον καταναλωτισμό στο επίκεντρο των προσδοκιών και των οραμάτων μας.. Αποδεχτήκαμε την αγορά στη θέση της «Πόλης».. Αποδεχτήκαμε το ρήμα πουλώ, σε όλες τις κλίσεις και τους χρόνους του, ως γενική κατάσταση ανθρώπων και πραγμάτων και γίναμε τα «μέσα» για αλλότριους σκοπούς..  Αποδεχτήκαμε τον βάρβαρο ανταγωνισμό ως κάτι το θεμιτό και φυσιολογικό..  Κλειστήκαμε αυτάρεσκα στον μικρόκοσμο μας και ενστερνιστήκαμε τον αμοραλιστικό ατομικισμό ως την υπέρτατη ιδεολογία μας και δήθεν φύλακα της ελευθερίας μας.. Κραδαίνοντας το άλλοθι της επιβίωσης αναβιώνουμε το σύγχρονο «όλοι εναντίον όλων» και κατά βάθος το απολαμβάνουμε.. Εκφυλιστήκαμε σε ψηφοφόρους – πελάτες των κομμάτων.. Γίναμε καλοί τηλεθεατές και επαναπαυόμαστε ότι έτσι είμαστε και καλοί πολίτες..

Εν ολίγοις τους αφήσαμε να μας στερήσουν την ιδιότητα του πολίτη καταστρέφοντας την Αριστοτελική «Πόλη» και πληρώνουμε γιαυτό.. Αφήσαμε δηλαδή να καταστρέφουν την «Πόλη» μας και να καθορίζουν τις τύχες μας θλιβεροί επαγγελματίες πολιτικάντηδες, διαπλεκόμενοι εργολάβοι και άθλιοι εκπρόσωποι τους δημοσιογράφοι και αγοραίοι επικοινωνιολόγοι, όλοι αυτοί δηλαδή που σήμερα εγκαλούν την κοινωνία και ανερυθρίαστα της κουνάνε το δάκτυλο γιατί, λένε, δήθεν κατανάλωσε περισσότερα απ όσα παρήγαγε αθωώνοντας έτσι και επιβραβεύοντας όλους αυτούς που άρπαξαν, καταλήστευσαν και λεηλάτησαν την παραγωγή της..

Ο άνθρωπος δεν είναι από τη φύση του κακός και αυτό το άλλοθι δεν πουλάει πια τουλάχιστον στους στοιχειωδώς σκεπτόμενους.. Δεν είμαστε από τη φύση μας ούτε κακοί ούτε καλοί αλλά μπορούμε να γίνουμε και οι πιο καλοί και οι πιο κακοί.. Εξαρτάται από την «Πόλη» και από τη σχέση μας με αυτήν.. Τώρα όμως που χάσαμε την «Πόλη» μας, χωρίς την «Πόλη» πώς θα είμαστε πολίτες;

Με πλησίασε έναs πολίτης στο δρόμο (μόνο τον Γιώργο νομίζετε ότι πλησιάζει ο πολίτης;) και μου λέει. Για πες μου ρε σοφιστή σε τι έφταιξα εγώ; Τι δεν έκανα καλά και οδηγήθηκε η χώρα στον γκρεμό; Μήπως δεν έκανε η γυναίκα μου σωστή οικονομική πολιτική; Στη λαϊκή αγορά πάει κάθε Τετάρτη, εγώ μισθωτός είμαι, πληρώνω τους φόρους μου και προσπαθώ να ζήσω την οικογένεια μου με 1250 ευρώ το μήνα και τώρα μου τα έκοψαν και αυτά.. Σε τι έφταιξα; Μα φυσικά και δεν φταις εσύ φίλε μου, του λέω. Μα ποιος τολμάει να λέει ότι φταις; Ο Πάσχος Μανδραβέλης μου απαντά.. Έγραψε ένα άρθρο στην Καθημερινή με τον ειρωνικό τίτλο «Το «έθνος των αθώων» και θεωρεί και εμένα υπεύθυνο για την κατάντια μας.. Δηλαδή δεν φτάνει που μου κόψανε το μισθουλάκο μου θέλουν να μου δημιουργήσουν και ενοχές τώρα;

Κατάλαβα. Ο Πάσχος Μανδραβέλης, ο διαβόητος αρθρογράφος-υποστηρικτής του νεοφιλελευθερισμού ξανακτύπησε.. Προσπαθεί να δικαιολογήσει την πρωτοφανή στην ιστορία κοινωνική αδικία των μέτρων λέγοντας ότι όλοι πρέπει να πληρώσουμε γιατί όλοι είμαστε υπεύθυνοι για την κρίση.. Αντιπαρέρχομαι την χριστιανική ποιότητα του επιχειρήματος ότι όλοι πρέπει να πληρώσουμε διότι ουδείς είναι αναμάρτητος και παραμένω στην πολιτική ουσία του. Ο κος Μανδραβέλης προκειμένου να απαντήσει στην εύλογη άρνηση της αριστεράς «δεν θα πληρώσουμε εμείς την κρίση τους», τσουβαλιάζει τους πάντες και τα πάντα και καταλήγει στην περισπούδαστη κοτσάνα ότι «στη Δημοκρατία δεν υπάρχουν αθώοι. Γι’ αυτό το χάλι όλοι κουβαλάμε κάποιο μερίδιο ευθύνης». Είναι προφανές ότι ο άνθρωπος έχει χαλαρή επαφή με την πραγματικότητα.. Νομίζει ότι ζούμε στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία όπου οι πολίτες κατέβαιναν καθημερινά στην αγορά και αποφάσιζαν για τις τύχες τους και επομένως ήταν συνυπεύθυνοι για όλα.. Μήπως λοιπόν μπέρδεψε τις ..αγορές; Την αγορά του Δήμου της αρχαίας Αθήνας με τις σύγχρονες «αγορές» των απατεώνων, εκβιαστών και τοκογλύφων; Δυστυχώς δεν μπέρδεψε τις αγορές. Έτσι βλέπει την σύγχρονη αγορά ο κος Μανδραβέλης. Όπως κάθε συνεπής νεοφιλελεύθερος. Ως τον μοναδικό χώρο της απόλυτης ατομικής ελευθερίας και δημοκρατίας..

Golden boys ενώ απολαμβάνουν ελεύθερα και δημοκρατικά τον περίπατο τους..

Και για του λόγου το ασφαλές αξίζει να ρίξουμε μια ματιά στην ουσία της θεωρίας του νεοφιλελευθερισμού. Ο Friedrich von Hayek (1899 – 1992) στο βιβλίο του το «Σύνταγμα της Ελευθερίας», (εκδόσεις Καστανιώτη) το οποίο, όπως είχε δηλώσει η ίδια η Θάτσερ, αποτελούσε το ευαγγέλιο της, υποστηρίζει τα εξής. Δεν διαθέτουμε ούτε τη γνώση για να πραγματοποιήσουμε προγραμματισμό της οικονομίας, ούτε έχουμε το ηθικό δικαίωμα να επιβάλουμε έλεγχο σε όλο το φάσμα της προσωπικής ζωής των ατόμων -κάτι που θα ήταν απαραίτητο να γίνει προκειμένου να εφαρμοστεί ένα σχέδιο κοινωνικής δικαιοσύνης. Η ελευθερία του κάθε ατόμου να πράξει ατομιστικά και εγωιστικά οδηγεί στην μοναδική μορφή τάξης που είναι έγκυρη και συμβατή με την ελευθερία: Την απρόσωπη και ασχεδίαστη και αυθόρμητη τάξη της αγοράς.. Επομένως κάθε ιδέα περί κοινωνικής δικαιοσύνης είναι θεωρητικά αβάσιμη και πολιτικά επικίνδυνη, διότι οδηγεί σε κρατική παρέμβαση, η οποία με τη σειρά της οδηγεί στον ολοκληρωτισμό και τη δουλεία..(!!) Ο άλλος μεγάλος θεωρητικός του νεοφιλελευθερισμού, o Robert Nozick (1938-2002), αρνείται ότι υπάρχει κάποια κοινή περιουσία που το κράτος ή η κοινωνία δικαιούται να διανείμει. Η αναδιανομή αποτελεί προσβολή της αξιοπρέπειας του ανθρώπου, δηλαδή προσβολή της αξιοπρέπειας του κατέχοντος τα αγαθά εφόσον οι άλλοι αξιώνουν να γευτούν τους καρπούς των χαρισμάτων και των ικανοτήτων του. Καμία αναδιανομή του πλούτου δεν είναι δίκαιη και γιαυτό η φορολογία που αναδιανέμει υπέρ των αδυνάτων είναι κλοπή..(!!)

Αυτός, εν ολίγοις, είναι ο νεοφιλελευθερισμός. Όχι μόνο παιδαριώδης θεωρητικά, αλλά και επικίνδυνα ηλίθιος πρακτικά. Ο φονταμενταλισμός της αγοράς σε όλο του το μεγαλείο! Η ασύδοτη αγορά και το «αόρατο χέρι» του ατομικιστικού αμοραλισμού που είναι ..ηθικά και πρακτικά ανώτερο από κάθε διακυβέρνηση και κάθε πολιτικό έλεγχο! Σήμερα δεν υπάρχει σοβαρός αναλυτής, δεξιός ή αριστερός, που δεν θεωρεί ότι μοναδικός υπεύθυνος για τη νέα διεθνή κρίση είναι ο νεοφιλελευθερισμός και η ασύδοτη αγορά. Αλλά αυτό είναι το λιγότερο. Ποιος από τους Διαφωτιστές του 18ου αιώνα θα φαντάζονταν ότι ο ένδοξος ευρωπαϊκός πολιτισμός, ύστερα από δύο περίπου αιώνες προόδου για δημοκρατία και ελευθερία θα έφτανε στην κατάντια ώστε ολόκληρες χώρες, όπως η Ελλάδα, να βρίσκονται στο έλεος των «αγορών», δηλαδή στο έλεος ενός συρφετού διεθνών απατεώνων, εκβιαστών και τοκογλύφων που αποφασίζουν για τις τύχες κρατών, κυβερνήσεων και πολιτών; Η δικτατορία της αγοράς δεν είναι ούτε δημοκρατία ούτε ελευθερία κε Πάσχο Μανδραβέλη. Είναι δικτατορία.-(τελεία και παύλα). Δημοκρατία και ελευθερία μπορεί να είναι για τα Golden boys και για εσάς τους δημοσιογράφους της διαπλοκής που κατέχετε την παντελώς ανεξέλεγκτη εξουσία να επηρεάζετε κυβερνήσεις και πολιτικές, να διαμορφώνετε συνειδήσεις και ψήφους.. Δεν είστε δηλαδή μόνο υπεύθυνοι για την κρίση, αλλά και χωρίς εσάς δεν θα μπορούσε ποτέ να περάσει τέτοια κοινωνική αδικία που δήθεν αντιμετωπίζει την κρίση..

Το άρθρο του κου Μανδραβέλη ΕΔΩ.

Περισσότερα για την κατάντια στου σύγχρονου ευρωπαϊκού πολιτισμού ΕΔΩ

Αγαπητέ Μίμη. Επειδή έχεις εξελιχθεί, χωρίς να το καταλαβαίνεις, σε μεγάλο θεωρητικό του νεοφιλελευθερισμού ξεπερνώντας τον Ανδριανόπουλο αλλά ακόμα και τον περιβόητο Πάσχο Μανδραβέλη, σε παρακαλώ πολύ να μου απαντήσεις σε μια πολύ απλή ερώτηση. Ήρθε το τέλος της ..ιστορίας στην Ελλάδα;

Γιατί τελικά όλοι εσείς, διαπλεκόμενη δημοσιογραφία, κανάλια και θεωρητικοί του πασοκικού νεοφιλελευθερισμού αυτό ακριβώς μας λέτε. Αφού κατατρομοκρατήθηκε ο κόσμος με τον μπαμπούλα της χρεοκοπίας, ώστε να αποδεχτεί τα πιο βάρβαρα και άδικα μέτρα στην ιστορία του τόπου, (το ξέρεις πολύ καλά Μίμη ότι τα μέτρα δεν είναι μόνο κοινωνικώς άδικα αλλά χειροτερεύουν την κατάσταση γιατί οδηγούν με μαθηματική βεβαιότητα στην ύφεση), προκειμένου λοιπόν τώρα να προπαγανδίσετε την αδήριτη αναγκαιότητα της συγκεκριμένης κυβερνητικής πολιτικής, ότι δήθεν είναι η μόνη που μπορεί να σώσει τη χώρα, φτάσατε ακόμα και στο ..τέλος της ιστορίας και της ιδεολογίας!.. Τύφλα νάχει ο Φ. Φουκουγιάμα! Με δυο λόγια, ο Φουκουγιάμα, μιλώντας για το «τέλος της ιστορίας», (για τους αναγνώστες τα λέω, εσύ τα ξέρεις Μίμη μου) εννοούσε ότι με την κατάρρευση του σοσιαλισμού δεν υπάρχουν πια άλλες ιδεολογίες και άλλα συστήματα εκτός από το καπιταλιστικό για να προχωρήσουν την ιστορία, οπότε φτάσαμε στο τέλος της.. Στη αιώνια κυριαρχία του ενός συστήματος και μιας ιδεολογίας..

Η άποψη του Φουκουγιάμα λοιπόν ήδη δοκιμάζεται στην Ελλάδα εφόσον η μόνη ιδεολογία και πολιτική που μπορεί να σώσει τη χώρα, όπως μας λες ακόμα και εσύ Μίμη, είναι η δεξιά!.. Ο ίδιος ο Γιώργος, αλλά και κορυφαίοι εκπρόσωποι του πασοκισμού, επισημαίνουν ότι τα μέτρα είναι άδικα και δεν έχουν καμία ιδεολογική σχέση με την φυσιογνωμία του πασοκ. Ούτε καν μια ιδέα σοσιαλδημοκρατικής γεύσης δεν διαθέτουν.. Επομένως είναι καθαρής δεξιάς κατεύθυνσης.. Εν ολίγοις δηλαδή μας λέτε, ότι το μόνο που μπορεί να αντιμετωπίσει τη μεγαλύτερη μεταπολεμική κρίση στη χώρα μας είναι η δεξιά ιδεολογία και πολιτική! Αλλά τότε τι χρειάζεται η κεντροαριστερή πολιτική όταν δεν μπορεί να σώσει μια χώρα και να αντιμετωπίσει τα οικονομικά και κοινωνικά της προβλήματα; Τι χρειάζεται το πασοκ; Τι χρειάζεσαι εσύ Μίμη μου;

Όπως ξέρεις πολύ καλά ο Ρούσβελτ έβγαλε την Αμερική από την μεγάλη κρίση του 29-30 με αριστερή για την εποχή πολιτική, με το new deal και κεϋνσιανικά μέτρα σοσιαλδημοκρατικής κατεύθυνσης.. Η πολιτική αυτή όχι μόνο απάντησε στη μεγαλύτερη οικονομική κρίση αλλά και οδήγησε μεταπολεμικά την Αμερική και την Ευρώπη στην ανάπτυξη του κοινωνικού κράτους και στη λεγόμενη «χρυσή εποχή» του καπιταλισμού έως την έλευση της νέας δεξιάς, τη δεκαετία του 70, με τον νεοσυντηρητισμό και νεοφιλελευθερισμό και τις παντελώς ανεξέλεγκτες «αγορές» που οδήγησαν και πάλι τον κόσμο στη κρίση που βιώνουμε σήμερα και στην πλήρη κατάρρευση των κατακτήσεων του κοινωνικού κράτους..

Τι χρειάζεται λοιπόν Μίμη μου, επαναλαμβάνω, η κεντροαριστερή πολιτική και η σοσιαλδημοκρατία όταν δεν μπορεί να σώσει μια χώρα και να λύσει τα οικονομικά και κοινωνικά της προβλήματα; Τι χρειάζεται το ..σοσιαλιστικό πασοκ; Τι χρειάζεσαι εσύ; Πιο καλά να μας μιλάς για την αναγκαιότητα των ..γυναικών παρά για την αναγκαιότητα της πασοκικής πολιτικής των αγορών. Προφανώς η κεντροαριστερές πολιτικές χρειάζονται μόνο για τις περιόδους πλούτου, ανάπτυξης, ευημερίας, παχιών αγελάδων και πράσινων αλόγων.. Επίσης για τις προεκλογικές περιόδους όπου περισσεύει το ψέμα και η εξαπάτηση και φυσικά μετά για κάλυψη στο μεγάλο φαγοπότι.. Στα δύσκολα και στις μεγάλες κρίσεις, η μόνη λύση είναι η δεξιά πολιτική. Ο απόλυτος μονόδρομος! Το ..τέλος της ιστορίας!

Και εφόσον λοιπόν Μίμη μου η καταλληλότερη πολιτική για να σωθεί η χώρα είναι η δεξιά πολιτική, θάλεγε κανείς ότι η και η καταλληλότερη κυβέρνηση για να εφαρμόσει μια τέτοια πολιτική θα ήταν μια δεξιά κυβέρνηση.. Και όμως. Η «βάρβαρη» δεξιά όχι μόνο αποδείχτηκε παντελώς ανίκανη αλλά προσπάθησε να εφαρμόσει και μια πιο «ήπια πολιτική» και πλήρωσε γιαυτό.. Τώρα Μίμη μου σε λυπάμαι πραγματικά που σε βλέπω να ξεπερνάς ακόμα και τον εαυτόν σου προκειμένου να αποκρύψεις τη μαύρη αλήθεια. Ότι τέτοια πρωτοφανή σε αγριότητα και κοινωνική αδικία μέτρα στην ιστορία, μόνο ο πασοκισμός και ένας Γιωργάκης θα μπορούσαν να περάσουν.. Και αυτό το ήξεραν πολύ πριν τις εκλογές και οι «αγορές» και οι «αγοραστές» και οι «αγορασμένοι», αλλά και εσύ αγαπητέ Μίμη..

Ειλικρινά δικός σου Σοφιστής

Η κατάντια του σύγχρονου Ευρωπαϊκού Πολιτισμού παραπέμπει σε εποχές που θυμίζουν τρόμο..

Από την Ευρώπη των λαών στην Ευρώπη του μίσους

του Νίκου Ξυδάκη

Στο μετρό του Βερολίνου οι άστεγοι ζητούν ευγενικά 1,30 ευρώ για την εφημερίδα τους, το μόνο έσοδό τους, περιγράφει η απεσταλμένη της «Κ». Σε κάθε γωνιά της γερμανικής πρωτεύουσας θυμωμένοι νεόπτωχοι Γερμανοί βρίζουν τους πονηρούς Ελληνες, τους απατεώνες, που ζητάνε λεφτά από τους Γερμανούς, που τρώνε από τους φόρους τους, που τους έφεραν σε αυτά τα χάλια. Χάλια, πράγματι: 11,5 εκατομμύρια Γερμανοί ζουν με επιδόματα και έκτακτες επικουρήσεις από το κράτος, νεόπτωχοι. Ενας στους επτά ζει κάτω από το όριο της φτώχειας. Στη Γερμανία. Στη Βρετανία η ύφεση συνεχίζει ακάθεκτη, και οι στενεμένοι Βρετανοί αναθεματίζουν κι αυτοί τα PIΙGS, ακόμη κι αν το νησί τους ουδέποτε αισθάνθηκε ιδιαιτέρως ευρωπαϊκό.

Στη ζώνη των PIΙGS τα πράγματα δεν είναι καλύτερα, ασφαλώς. Η στεγαστική φούσκα παρασύρει τις τράπεζες στην Ισπανία, όπου ήδη 4,3 εκατομμύρια άνεργοι ζουν χωρίς μέλλον σε μια κοινωνία που στενάζει. Η Πορτογαλία λυγίζει. Και η Ελλάδα… Τα ζούμε.

Η φούσκα του greed capitalism μετασχηματίζει ταχύτατα την ήπειρο και την οιονεί οικονομική-πολιτική ένωση ελευθέρων κρατών, με τέτοια ένταση που καμιά συνθήκη και κανένα σύμφωνο κορυφής δεν μπόρεσε ποτέ να δράσει: Η Ευρώπη των λαών, αφού μετασχηματίστηκε σε Ευρώπη των αγορών, τώρα καταλήγει σε Ευρώπη της απόγνωσης και του μίσους. Του μίσους, κυρίως.

Ο αλαφιασμένος, έντρομος, πτωχευμένος λαός μετατρέπεται εύκολα σε αγριεμένο όχλο, που αναζητεί στόχους και εξιλαστήρια θύματα. Ο ξεπεσμένος νοικοκύρης, ο άνεργος εργατοτεχνίτης, ο χρεωμένος καταστηματάρχης, το νεόπτωχο στέλεχος, άνθρωποι ματαιωμένοι και ξεγελασμένοι, άνθρωποι χωρίς ελπίδα, άνθρωποι που τους έκλεψαν το μέλλον, θα αφεθούν στη μόνη οδό που απομένει, την ολισθηρή: την οδό του μίσους και της μισαλλοδοξίας.

Το ευκολότερο για τον αναγκεμένο είναι να βρεί έναν υποδέεστερο, έναν μακρινό, έναν άλλο, για να του φορτώσει τη δεινή του μοίρα. Ο Γερμανός αναθεματίζει τον πονηρό Ελληνα, τον κλέφτη Μεσογειακό, τον αλλόθρησκο Αραβα και Τούρκο· ο Ελληνας ξαναβρίσκει τν καχυποψία του για τον πρώην Ναζί, τον βαφτίζει εσαεί Ναζί· οι Ολλανδοί θυμούνται κάτι δυσάρεστο για τους Ελληνες, οι Ελληνες μποϊκοτάρουν τα ολλανδικά γαλακτοκομικά· οι Ισπανοί βρίζουν τους Γερμανούς για τη στεγαστική τους φούσκα, κ.ο.κ. Ο,τι οικοδομήθηκε με κόπο και οραματισμό, πάνω στα ερείπια και τις στάχτες του τρομερού Β’ Πολέμου, από ηγέτες που είχαν ζήσει και τους δύο πολέμους του 20ού αιώνα, ό,τι χτίστηκε ως Ενωμένη Ευρώπη των λαών, για να ξορκιστεί ο πόλεμος, για να δημιουργηθεί άξονας φιλίας μεταξύ των εχθρών, τώρα απειλείται.

Απειλείται για πολλούς λόγους, αλλά κυρίως διότι οι πολιτικές ηγεσίες πρόδωσαν τους λαούς τους και εκχώρησαν την εξουσία και την κυριαρχία σε εξωπολιτικές δυνάμεις, σε δυνάμεις χωρίς πολιτική νομιμοποίηση και χωρίς ιστορική ευθύνη. Ισως φαίνεται απλοϊκό, αλλά αυτό συνέβη τον τελευταίο καιρό με την περιπέτεια της Ελλάδας, των PIIGS και της ευρωζώνης: οίκοι και funds, υπάλληλοι και τεχνοκράτες αποφαίνονται για τις τύχες λαών και κοινωνιών, υπαγορεύουν πολιτικούς σχεδιασμούς σε σαστισμένες ή υποταγμένες κυβερνήσεις. Η αποσάθρωση, η φτώχεια, η βία, η εξαθλίωση δεν περιλαμβάνονται σε αυτούς τους σχεδιασμούς, ή περιλαμβάνονται σαν παράπλευρες απώλειες.

Σαν να ζούμε δυστοπικά μια μεταμοντέρνα Δημοκρατία της Βαϊμάρης. Στη στάχτη του πολέμου, της ανεργίας και της φτώχειας βλασταίνουν τα άνθη του κακού. Στη στάχτη της ματαίωσης, της νέας φτώχειας, της ανεργίας, της ανομίας, του κυνισμού, θα ξαναβλαστήσουν άνθη του κακού. Αυτή τη δυσοίωνη Ευρώπη τη βλέπουμε πια πλάι μας. Παραδοσιακές αστικές συνοικίες των Αθηνών παραδίδονται στο μίσος και το έγκλημα. Μετά το πολυλάλητο ιστορικό κέντρο, μετά τις πλατείες της πρέζας και της επαιτείας, μετά τον Αγιο Παντελεήμονα και την Πλατεία Αττικής των μαχών και των συγκρούσεων, τώρα η Πατησίων, η Πλατεία Αμερικής, η Κυψέλη, ιστορικές κοιτίδες του μεταπολεμικού μικροαστισμού, γεύονται το φόβο, τη βία, την γκετοποίηση, την εγκατάλειψη.

Την ίδια στιγμή, μια σαστισμένη κυβέρνηση σύρεται από περικοπή σε πάγωμα, ολοταχώς προς την πιο βαθιά, μακρά ύφεση, χωρίς κανένα σχέδιο ανάκαμψης, χωρίς στρατηγική. Και κάτι φαιδροί πολιτικάντηδες απειλούν τη Γερμανία με μποϊκοτάζ των προϊόντων της. Ακυβέρνητη χώρα ενώπιον σωρού ερειπίων, σε μια Ευρώπη των ξένων, του μίσους.

Αρέσει σε %d bloggers: